۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۱۴۵۴ ۰۳ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۰ دسته: انرژی، زنجیره ارزش نفت و گاز
۰

تنش‌های امنیتی اخیر در منطقه خلیج فارس و حملات متقابل به تأسیسات نفت و گاز چند کشور، نگرانی‌های بازار انرژی را تشدید کرده است. افزایش نااطمینانی نسبت به تداوم عرضه، موجب رشد قابل توجه قیمت گاز در اروپا شده و ریسک‌های ژئوپلیتیکی در حوزه انرژی را به سطحی کم‌سابقه رسانده است. تحولات جدید نشان می‌دهد اختلال در مسیرهای صادراتی، آسیب‌پذیری بازار جهانی انرژی را برجسته‌تر کرده و سمت‌وسوی تصمیم‌گیری مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

به گزارش مسیر اقتصاد خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی با بررسی حملات اخیر به تأسیسات انرژی در ایران، قطر، عربستان، کویت و امارات، پیامدهای این تحولات را بر امنیت انرژی منطقه و بازارهای جهانی تحلیل کرده است. این گزارش تأکید دارد افزایش تنش‌ها در محیط ژئوپلیتیکی خلیج فارس، علاوه‌بر ایجاد اختلال‌های مستقیم در زیرساخت‌های نفت و گاز، به‌طور غیرمستقیم بر مسیرهای صادراتی و قیمت جهانی انرژی اثرگذار بوده است.

افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و واکنش بازار گاز اروپا

در هفته‌های اخیر و هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها، بازار گاز اروپا روند صعودی قابل توجهی را تجربه کرده است. داده‌های ارائه شده در گزارش نشان می‌دهد قیمت گاز از اواخر فوریه تاکنون رشد چشمگیری داشته و دلیل اصلی آن نگرانی نسبت به کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان خلیج فارس است. تحلیل‌ها حاکی است هرگونه تهدید علیه زیرساخت‌های انرژی در جنوب خلیج فارس می‌تواند زنجیره صادرات LNG را مختل کرده و مصرف‌کنندگان اروپایی را با شوک‌های قیمتی مواجه سازد. بازار اروپا که به دنبال کاهش وابستگی به گاز روسیه است، در برابر هر نوع اختلال در عرضه LNG از غرب آسیا حساسیت بیشتری دارد.

تشدید تنش میان ایران و اسرائیل و پیامدهای آن برای بازار انرژی

اظهارات اخیر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در گفت‌وگو با مقامات آمریکا، مبنی بر توقف حمله به تأسیسات انرژی ایران، هرچند نشانه‌ای از تلاش برای کاهش تنش ارزیابی می‌شود، اما مقام‌های ایرانی تأکید کرده‌اند در صورت حمله مجدد، هیچ‌گونه خویشتنداری نشان نخواهند داد. این نوع مواضع از سوی طرفین باعث شده بازار جهانی نفت و گاز احتمال گسترش درگیری و تاثیرگذاری آن بر زیرساخت‌ها و مسیرهای صادراتی را جدی‌تر ارزیابی کند. ایران و قطر بزرگ‌ترین میدان گازی جهان را به‌طور مشترک مدیریت می‌کنند و هر نوع اختلال در آن به‌سرعت در بازار جهانی انعکاس می‌یابد.

اختلال در صادرات انرژی عربستان از مسیر دریای سرخ

یکی از محورهای مهم گزارش، توقف موقت بارگیری نفت عربستان در بندر ینبع پس از سقوط یک پهپاد در نزدیکی پالایشگاه آرامکو اکسون است. اهمیت این بندر از آن جهت است که تنها مسیر جایگزین صادرات نفت عربستان در شرایط محدود شدن تردد از تنگه هرمز به شمار می‌رود. محدودیت‌های ایجادشده در این نقطه، نگرانی‌ها درباره تاب‌آوری مسیرهای صادراتی سعودی و امکان تکرار حوادث مشابه را تشدید کرده است. تحلیلگران معتقدند هرگونه تداوم حملات پهپادی می‌تواند ظرفیت صادراتی عربستان را با چالش‌های جدی مواجه کند.

گسترش دامنه حملات به تأسیسات نفتی کویت و امارات

در کویت نیز پالایشگاه‌های میناء الاحمدی و میناء عبدالله هدف حملات پهپادی قرار گرفتند و وقوع آتش‌سوزی در هر دو مجموعه اختلال‌هایی ایجاد کرد. این دو پالایشگاه از اصلی‌ترین مراکز فرآوری و صادرات مشتقات نفتی کویت محسوب می‌شوند و هرگونه توقف عملیاتی در آن‌ها می‌تواند بر عرضه منطقه‌ای فرآورده‌ها اثر بگذارد.

در امارات نیز برخورد موشک‌های رهگیری‌شده با تأسیسات گازی حبشان، منجر به توقف فعالیت این مجموعه شد. علاوه‌بر این، سقوط بقایای دیگر موشک‌های رهگیری‌شده در میدان نفتی باب نیز موجب بروز اختلالاتی شد. هرچند مقامات امارات اعلام کرده‌اند خسارت جانی رخ نداده است، اما مجموعه این حملات تصویر نگران‌کننده‌ای از شکنندگی زیرساخت‌های انرژی در منطقه ارائه می‌دهد.

چشم‌انداز بازار انرژی در سایه تداوم نااطمینانی‌ها

روند تحولات اخیر بیانگر آن است که امنیت انرژی منطقه خلیج فارس در مرحله‌ای حساس قرار گرفته و هر نوع افزایش در سطح درگیری‌ها می‌تواند بر عرضه جهانی نفت و گاز اثر بگذارد. از منظر سیاست‌گذاری، کشورهای مصرف‌کننده ناچار خواهند بود راهبردهای متنوع‌سازی واردات و تقویت ذخایر استراتژیک را با جدیت بیشتری دنبال کنند. همچنین تولیدکنندگان منطقه برای حفظ جایگاه خود در بازار جهانی نیازمند تقویت فناوری‌های دفاعی و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها هستند.

به‌طور کلی، پایداری بازار انرژی در کوتاه‌مدت وابسته به کاهش تنش‌ها و اطمینان‌بخشی طرف‌های درگیر نسبت به مصون ماندن زیرساخت‌های حیاتی است؛ موضوعی که با توجه به فضای کنونی، همچنان با ابهام‌های جدی همراه است.

منبع: بلومبرگ

انتهای پیام/ انرژی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.