۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۱۳۹۰ ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۰ دسته: تجارت و دیپلماسی کارشناس: محمدهادی بیات
۰

با تشدید بحران انرژی در جهان به دلیل انسداد تنگه هرمز، تلاش‌های فراوانی از سوی کشورهای مختلف برای مذاکره با ایران به منظور دریافت مجوز عبور از این آبراهه انجام شده است. به گفته برخی منابع، ایران عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز را منوط به استفاده از یوان برای تسویه محموله کرده است. با وجود ظاهر جذاب ترویج استفاده از یوان برای چین، تردیدهایی در رابطه با موفقیت این طرح وجود دارد. چین به واسطه اتکا به ذخایر عظیم نفتی خود و همچنین اجتناب از افزایش درگیری‌های ژئوپلیتیک، تا به حال تمایلی به این سازِکار نشان نداده است.

به گزارش مسیر اقتصاد سی ان ان روز ۱۷ مارس اعلام کرد که ایران در حال مذاکره با هشت کشور برای اجازه دادن به عبور از تنگه هرمز، به شرط استفاده از یوان برای تجارت نفت است. همچنین گزارش‌های دیگری نیز مبنی بر بررسی طرح‌هایی برای اجازه به تردد کشتی‌های نفت مبادله شده با یوان توسط ایران وجود دارد. به نظر می‌رسد برخی کشورها به معاملات مبتنی بر یوان و امکان تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز پاسخ مثبت داده‌اند. این اقدام در صورت اجرایی شدن می‌تواند به ترویج پترویوان در مقابل پترودلار شود.

ابهام در عملیاتی شدن شرط تجارت نفتی با یوان

در حالی که هنوز استفاده مستقیم از یوان و معامله محموله‌های نفتی با آن تایید نشده است، کشتی‌های کشورهایی مانند پاکستان و هند با موفقیت از تنگه هرمز، تحت کنترل ایران عبور کرده‌اند. این کشتی‌ها از طریق تنگه به خط ساحلی ایران نزدیک شده‌اند. این مسیر به ندرت توسط کشتی‌های خارجی در شرایط عادی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

به عقیده برخی کارشناسان به نظر می‌رسد ایران با توجه به شرایط یا بر مبنای منافعی خاص، اجازه عبور این کشتی‌ها را صادر کرده باشد. به گفته هریسون پرت، معاون مدیر ابتکار شفافیت دریایی آسیا در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، استفاده از این مسیر با اجازه ایران به عبور کشتی‌های خاص از تنگه هرمز مرتبط است. بنابراین ایران به طور موثر، سیستم کنترل تنگه هرمز را فعال کرده که به جای حمله به کشتی‌ها، گذرگاه‌های جدیدی را برای عبور کشتی‌های کشورهای متحد خود باز می‌کند.

محافظه‌کاری چین مانع توسعه پترویوان

به گفته برخی کارشناسان چینی، در حالی که طرح تسویه معاملات نفتی با یوان برای عبور از تنگه هرمز یک اقدام عملی است که از حمایت بیشتری نسبت به انسداد کامل تنگه هرمز برخوردار است، اما این طرح می‌تواند چین را وارد تنش‌های ژئوپلیتیکی گسترده‌تری کند که فراتر از حمل و نقل انرژی خواهد بود. همچنین ریسک واکنش شدید سیاسی به این طرح، می‌تواند از مزایای آن برای چینی‌ها بیشتر باشد.

چرا چین واکنش مثبتی به طرح استفاده از یوان نشان نمی‌دهد؟

برای سال‌های طولانی چین اقدام به ایجاد زیرساخت‌های لازم ذخیره‌سازی انرژی کرده است. به گفته برخی منابع، ذخایر نفت خام ساحلی این کشور به رکورد ۸۵۱ میلیون بشکه رسیده است. این میزان از ذخایر نفتی، چین را در برابر شوکی که بسیاری از کشورهای جهان در کمبود عرضه نفت با آن مواجه شده‌اند، مقاوم می‌کند. در همین حال واردات نفت ایران نیز توسط چین ادامه دارد.

پشتوانه قدرتمند چین در تأمین نیازهای انرژی خود، امکان محاسبه و اتخاذ تصمیمات محتاطانه را برای این کشور فراهم کرده است. کمبود میان مدت عرضه، فرصت حذف یا تضعیف رقبای چین در صنایع پر مصرف انرژی، از جمله هوش مصنوعی را فراهم می‌کند. بنابراین اگر این کشور بتواند با اتکا به سرمایه‌گذاری‌های گذشته خود در تأمین امنیت منابع و انرژی، شاهد تضعیف یا حذف رقبای جهانی خود باشد، نیازی به تقابل با آمریکا و درگیر کردن خود در جنگ‌های ژئوپلیتیک نخواهد دید.

منابع:

 

oilprice.com

chosun.com

انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.