اکونومیست: جهش قیمت LNG از نفت خطرناک‌تر است

به گزارش مسیر اقتصاد در بحران‌های انرژی، نگاه‌ها معمولاً به سمت نفت می‌رود. اما بازار جهانی انرژی یک نقطه آسیب‌پذیر دیگر نیز دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است: گاز طبیعی مایع یا LNG. در دهه گذشته LNG به یکی از مهم‌ترین منابع انرژی جهان تبدیل شده است. بسیاری از کشورها به‌ویژه در آسیا و اروپا برای تأمین گاز مورد نیاز خود به واردات LNG وابسته هستند. اما این بازار برخلاف نفت از انعطاف‌پذیری کمتری برخوردار است.

تمرکز خطرناک تولید

یکی از دلایل شکنندگی بازار LNG، تمرکز بالای تولید در تعداد محدودی از مراکز است. در میان این مراکز، قطر جایگاهی بسیار مهم دارد. مجتمع گازی راس‌لفان در این کشور بزرگ‌ترین مرکز صادرات LNG جهان محسوب می‌شود و بخش بزرگی از صادرات گاز مایع جهان از همین نقطه انجام می‌شود. این تمرکز به این معناست که اختلال در یک منطقه محدود می‌تواند به سرعت عرضه جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

شوک انرژی در جنگ اخیر

در جریان جنگ اخیر در غرب آسیا، اختلال در تولید LNG قطر و توقف موقت صادرات آن باعث شد بازار جهانی گاز به سرعت دچار بحران شود. با توقف فعالیت تأسیسات راس‌لفان، حدود یک‌پنجم عرضه LNG جهان از بازار خارج شد و قیمت گاز در اروپا و آسیا جهش شدیدی را تجربه کرد. این اتفاق نشان داد بازار گاز حتی از بازار نفت نیز می‌تواند شکننده‌تر باشد.

چرا جایگزینی LNG دشوار است؟

برخلاف نفت، LNG به زیرساخت‌های پیچیده‌ای وابسته است. برای تولید و مصرف آن به مجموعه‌ای از تأسیسات نیاز است که مواردی چون کارخانه‌های مایع‌سازی گاز، کشتی‌های مخصوص حمل LNG و پایانه‌های تبدیل دوباره گاز را شامل می‌شود. ساخت چنین زیرساخت‌هایی سال‌ها زمان می‌برد. به همین دلیل در صورت اختلال در عرضه، جایگزینی سریع آن تقریباً غیرممکن است.

رقابت جهانی برای گاز

در شرایط بحران، کشورها برای دسترسی به محموله‌های محدود LNG با یکدیگر رقابت می‌کنند. در بحران اخیر نیز برخی محموله‌های LNG که به سمت اروپا در حرکت بودند مسیر خود را تغییر دادند و به سمت بازارهای آسیایی رفتند؛ جایی که خریداران حاضر بودند قیمت بیشتری پرداخت کنند. این رقابت نشان می‌دهد که در شرایط بحران انرژی، LNG می‌تواند به یک عامل تعیین‌کننده در اقتصاد جهانی تبدیل شود.

گلوگاه جدید اقتصاد جهانی

بحران اخیر یک واقعیت مهم را آشکار کرد: اقتصاد جهانی تنها به نفت وابسته نیست. در بسیاری از کشورها، گاز طبیعی و به‌ویژه LNG به بخش حیاتی سیستم انرژی تبدیل شده است. به همین دلیل هرگونه اختلال در تولید یا حمل‌ونقل آن می‌تواند پیامدهایی گسترده برای اقتصاد جهانی داشته باشد. بازاری که سال‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته بود، اکنون به یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های اقتصاد جهانی تبدیل شده است.

منبع: اکونومیست

انتهای پیام/ انرژی