به گزارش مسیر اقتصاد روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی به بررسی وضعیت بازار جهانی انرژی پس از درگیری نظامی میان ایالات متحده و رژیم صهیونیستی با ایران پرداخته و به پیامدهای اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز و آسیب واردشده به زیرساختهای انرژی منطقه خلیج فارس پرداخته است.
ابهام در وضعیت تنگه هرمز عامل اصلی بیثباتی بازار انرژی
شرکتهای کشتیرانی و فعالان بازار انرژی در روزهای اخیر با ابهام جدی درباره وضعیت تنگه هرمز مواجه شدهاند؛ گذرگاه باریکی که بخش قابل توجهی از انرژی جهان از طریق آن منتقل میشود. پیامهای متناقض از سوی مقامهای ایران و ایالات متحده موجب شده است شرکتهای حملونقل دریایی و بیمهگران در تصمیمگیری درباره ازسرگیری تردد نفتکشها با احتیاط عمل کنند.
نیروهای نظامی ایران اعلام کردهاند که کنترل «سختگیرانه» بر عبور و مرور کشتیها در این تنگه اعمال خواهد شد. در مقابل، وزیر امور خارجه ایران پیشتر اعلام کرده بود که این آبراه «کاملاً باز» است. همزمان رئیسجمهور آمریکا این اظهارات را نشانهای از پیشرفت در کاهش تنشها توصیف کرد، اما اعلام کرد که ایالات متحده همچنان محاصره کشتیهایی را که به بنادر ایران رفتوآمد دارند حفظ خواهد کرد؛ اقدامی که عملاً صادرات انرژی ایران را در روزهای اخیر محدود کرده است.
در نتیجه این شرایط، تا بعدازظهر روز جمعه بازگشت گسترده کشتیها به مسیر تنگه هرمز مشاهده نشده است و بسیاری از شرکتهای حملونقل همچنان در انتظار روشن شدن وضعیت امنیتی منطقه هستند.
بازگشت جریان انرژی به بازار جهانی حتی در صورت بازگشایی سریع زمانبر است
کارشناسان معتقد هستند حتی اگر تنگه هرمز بهطور کامل برای تردد کشتیها باز شود، چندین هفته زمان لازم است تا مقادیر قابل توجهی از نفت و گاز خلیج فارس به بازارهای جهانی برسد. در حال حاضر تعدادی از نفتکشهای حامل انرژی در خلیج فارس متوقف شدهاند و در صورت عادی شدن شرایط، نخستین اقدام انتقال این محمولهها به کشورهای آسیایی و اروپایی خواهد بود که وابستگی بالایی به انرژی این منطقه دارند.
همچنین کشتیهای خالی نیز باید برای بارگیری به مخازن ذخیره انرژی مراجعه کنند تا فضای لازم برای انتقال نفت و گاز تازه استخراجشده فراهم شود. تحقق این روند میتواند به افزایش عرضه انرژی در اقتصاد جهانی کمک کند؛ بازاری که در هفتههای اخیر با کمبود عرضه مواجه شده است.
با این حال، تصمیم شرکتهای کشتیرانی برای بازگرداندن ناوگان نفتکشها به این مسیر تا حد زیادی به میزان اطمینان آنها از پایداری توافق یا کاهش تنش میان ایران، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی بستگی دارد.
تداوم قیمتهای بالای انرژی در کوتاهمدت
کارشناسان بازار انرژی معتقد هستند قیمت نفت و فرآوردههای آن در کوتاهمدت به سطح پیش از آغاز درگیریها بازنخواهد گشت. پیش از حمله ۲۸ فوریه ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به ایران، قیمت بنزین در آمریکا کمتر از ۳ دلار به ازای هر گالن بود؛ اما تحلیلگران انتظار ندارند قیمتها به این سطح بازگردد.
آرجون مورتی، از صاحبان شرکت پژوهشی و سرمایهگذاری انرژی «وریـتن[۱]» در هیوستون[۲]، اعلام کرده است که قیمت نفت و در نتیجه قیمت سوخت در جایگاهها احتمالاً برای مدت طولانی بالاتر از سطح پیش از جنگ باقی خواهد ماند. علاوه بر این، کمبود برخی فرآوردهها از جمله سوخت جت و گاز طبیعی ممکن است در برخی کشورها برای چند هفته یا حتی بیشتر ادامه یابد.
در بازارهای مالی واکنشهای متفاوتی مشاهده شده است. قیمت قراردادهای آتی نفت برنت که یکی از مهمترین شاخصهای بینالمللی قیمت نفت محسوب میشود، روز جمعه با کاهش ۹ درصدی به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسید که پایینترین سطح از هفته دوم جنگ به شمار میرود.
اما در بازار معاملات نقدی، قیمت واقعی نفت برای تحویل فوری بالاتر بوده است. بر اساس دادههای مؤسسه آرگوس مدیا[۳]، قیمت نفت در معاملات نقدی نزدیک به ۹۹ دلار در هر بشکه گزارش شده است. این قیمت که به آن «قیمت اسپات» گفته میشود، تصویر دقیقتری از هزینه واقعی خرید نفت برای پالایشگاهها و صنایع مصرفکننده انرژی ارائه میدهد.
آسیب گسترده به زیرساختهای انرژی منطقه
یکی از مهمترین عوامل تداوم اختلال در بازار انرژی، خسارت گسترده به زیرساختهای تولید در منطقه خلیج فارس است. بر اساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی، در جریان درگیریهای اخیر حدود ۱۰ درصد از عرضه جهانی نفت متوقف شده و بیش از ۸۰ تأسیسات انرژی در منطقه آسیب دیدهاند که بسیاری از آنها خسارات جدی متحمل شدهاند.
به گفته فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، بازگرداندن سطح تولید نفت و گاز به شرایط پیش از جنگ ممکن است تا دو سال زمان نیاز داشته باشد. این موضوع نشان میدهد که حتی در صورت کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی و بازگشت تدریجی تردد کشتیها در تنگه هرمز، بازار جهانی انرژی همچنان برای مدت قابل توجهی با محدودیت عرضه مواجه خواهد بود.
در مجموع، تحولات اخیر بار دیگر نقش حیاتی تنگه هرمز در امنیت انرژی جهان را برجسته کرده است؛ گذرگاهی راهبردی که هرگونه اختلال در آن میتواند به سرعت بر قیمتها، تجارت انرژی و ثبات اقتصاد جهانی تأثیر بگذارد.
پانویس:
[۱] Veriten
[۲] Houston
[۳] Argus Media
منبع: نیویورک تایمز
انتهای پیام/ انرژی
