به گزارش مسیر اقتصاد خرید تازه نفت ایران از سوی پالایشگاههای هندی، در نگاه اول ممکن است نتیجه مستقیم معافیت ۳۰ روزه آمریکا برای خرید دریایی نفت ایران و روسیه به نظر برسد؛ اما اهمیت اصلی ماجرا در جای دیگری است. بهای این محمولهها از راه بانک ICICI و از مسیر شعبه شانگهای آن با یوآن چین پرداخت شده است. همین نکته نشان میدهد مسئله فقط باز شدن موقت مسیر خرید نفت نبوده، بلکه در دل همان معامله، راهی برای عبور از محدودیتهای مالی نیز پیدا شده است. به بیان روشنتر، حتی در حالی که تحریمهای مالی علیه ایران همچنان برقرار مانده، نیاز بازار و اراده طرفین توانسته یک راهحل اجرایی برای تسویه پول ایجاد کند.
یوآن؛ ابزار مدیریت تحریم مالی
اهمیت این پرداخت از آن جهت بالاست که تحریم مالی معمولاً سختترین بخش هر معامله با ایران به شمار میرود. فروش کالا یا حتی صدور مجوز خرید، تا زمانی که مسیر انتقال پول روشن نباشد، به معامله واقعی تبدیل نمیشود. در این مورد، طرف هندی و فروشندگان نفت ایران توانستهاند به جای اتکا به دلار و شبکه مالی غربی، از یوآن و یک مسیر بانکی آسیایی استفاده کنند. این یعنی آنچه در عمل معامله را ممکن کرده، فقط معافیت خرید نفت نبوده، بلکه پیدا شدن یک راه معتبر برای تسویه خارج از مدار دلاری بوده است.
شرکت Indian Oil Corp نخستین خرید نفت ایران در هفت سال گذشته را انجام داده و دو میلیون بشکه نفت خریده است. همچنین برای پالایشگاه ریلاینس نیز چند کشتی حامل نفت ایران اجازه پهلوگیری گرفتهاند. اما آنچه این معاملات را مهم میکند، فقط بازگشت محدود نفت ایران به بازار هند نیست. نکته مهمتر این است که حتی با پابرجا بودن فشارهای مالی، مسیر پرداخت پیدا شده و این خود نشان میدهد تحریم مالی، برخلاف تصویری که از آن ساخته میشود، یک دیوار کاملاً نفوذناپذیر نیست.
وقتی نیاز واقعی، محدودیت را کنار میزند
این تجربه یک واقعیت مهم را هم روشن میکند: هرجا نیاز واقعی به انرژی وجود داشته باشد، بازار برای دور زدن محدودیتها راه پیدا میکند. هند در شرایطی به سراغ نفت ایران رفته که سالها زیر فشار آمریکا از این خرید فاصله گرفته بود. با این حال، به محض آنکه نیاز بازار و امکان معامله دوباره شکل گرفت، راه پرداخت نیز پیدا شد. این یعنی در اقتصاد واقعی، تحریم تنها زمانی اثر کامل دارد که طرفهای معامله نخواهند یا نتوانند برای عبور از آن سازِکار تازه طراحی کنند. وقتی اراده دوطرفه وجود داشته باشد، حتی تحریم مالی که پیچیدهتر از تحریم تجاری و نفتی است، قابل مدیریت میشود.
از این زاویه، پرداخت یوآنی هند به ایران یک رویداد کوچک و مقطعی نیست. این اتفاق نشان میدهد در بازار انرژی آسیا، ارزهای جایگزین و شبکههای بانکی غیرغربی میتوانند به ابزار حفظ تجارت در شرایط فشار تبدیل شوند. به همین دلیل، اگر دو طرف به یک همکاری پایدار برسند، فقط تحریم مالی نیست که قابل مدیریت خواهد بود؛ محدودیتهای دیگر، از جمله خود تحریم خرید نفت نیز بیش از پیش کارایی خود را از دست میدهند. تجربه اخیر هند و ایران بار دیگر این واقعیت را یادآوری میکند که در تجارت انرژی، نیاز و اراده مشترک گاهی از خود تحریمها تعیینکنندهتر است.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
