۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۱۶۹۴ ۰۹ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۰ دسته: انرژی کارشناس: امیرحسین محبی کیا
۰

هند برای تضمین امنیت انرژی خود در شرایط تشدید ناامنی در تنگه هرمز، به‌سرعت در حال تغییر رویکرد و بازگشت به سمت منابع انرژی روسیه است. در روزهای اخیر، سهم نفت روسیه در سبد وارداتی دهلی‌نو با جهشی سریع در آستانه رسیدن به ۴۰ درصد قرار گرفته؛ تحولی که نشان‌دهنده عقب‌نشینی سریع هند از سیاست دو ماه پیش خود مبنی بر کاهش خرید نفت از مسکو (به‌عنوان امتیازی به واشنگتن) است. افزایش ناگهانی خرید نفت خام، از سرگیری مذاکرات برای خرید مستقیم LNG روسیه و رسیدن سهم ارزهای ملی به ۹۶ درصد در تجارت دوجانبه، همگی نشان می‌دهد هند در مواجهه با شوک‌های ژئوپلیتیک غرب آسیا، حفظ ثبات اقتصادی خود را از ائتلاف تحریمی آمریکا جدا کرده و به‌دنبال ایجاد یک سپر دفاعی و غیردلاری برای عبور از بحران هرمز است.

به گزارش مسیر اقتصاد هند در حال یک بازآرایی راهبردی و سریع در سیاست‌های انرژی خود است. دهلی‌نو که تا همین چند ماه پیش تحت فشار سنگین واشنگتن مجبور به کاهش واردات نفت از روسیه شده بود، حالا با انسداد عملی آبراه‌های غرب آسیا، بار دیگر به سمت مسکو چرخیده است. این تغییر مسیر نشان می‌دهد که برای اقتصادهای بزرگ، امنیت انرژی در نهایت بر فشارهای سیاسی و تحریم‌های غربی غلبه می‌کند.

شوک هرمز و تغییر محاسبات دهلی‌نو

رویترز در گزارشی تحلیلی فاش کرده است که هند در ماه ژانویه، برای رهایی از تعرفه‌های تنبیهی دولت ترامپ، خرید نفت خام از روسیه را به شدت کاهش داد؛ اقدامی که یک امتیازدهی دردناک به واشنگتن تعبیر می‌شد. اما محاسبات هند پس از درگیری‌های اواخر فوریه در غرب آسیا و ناامنی در تنگه هرمز، با در نظر گرفتن امنیت انرژی به سرعت تغییر کرد. با اختلال در این گلوگاه حیاتی که حدود نیمی از نفت خام و گاز مایع (LNG) هند از آن عبور می‌کند، صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌های هند شکل گرفت و تامین سوخت مختل شد. همین بحران لجستیکی، دهلی‌نو را وادار کرد تا برای تامین امنیت انرژی خود، مجدداً به مسیرهای امن‌تر و دور از خلیج فارس روی بیاورد.

بازگشت سریع به سمت انرژی روسیه

بر اساس گزارش رویترز، تنها دو ماه پس از کاهش واردات از مسکو، حالا دو کشور در حال تعمیق همکاری‌های انرژی خود هستند. در توافقی شفاهی که در ۱۹ مارس بین مقامات ارشد انرژی دو کشور در دهلی به دست آمد، طرفین برای از سرگیری فروش مستقیم گاز طبیعی مایع (LNG) روسیه به هند توافق کردند. افزون بر این، خرید نفت خام هند از روسیه نیز قرار است در کمتر از یک ماه تا دو برابر افزایش یابد و به حداقل ۴۰% از کل واردات هند برسد. سال گذشته نیز هند با خرید نزدیک به ۴۴ میلیارد دلار نفت خام از مسکو، نقش مهمی در اقتصاد روسیه ایفا کرده بود.

آسیب‌پذیری اقتصادی، محرک اصلی چرخش

این جابه‌جایی تنها یک انتخاب دیپلماتیک نیست، بلکه ریشه در هراس از تورم و رکود دارد. در یک سند محرمانه دولتی که رویترز آن را رویت کرده، سیاست‌گذاران هندی ابراز تاسف کرده‌اند که کاهش واردات نفت ارزان روسیه به عنوان یک امتیاز به آمریکا، اقتصاد این کشور را در برابر شوک‌های غرب آسیا بی‌دفاع کرده است. این سند هشدار می‌دهد که اختلال طولانی‌مدت در جریان نفت غرب آسیا می‌تواند رشد صادرات هند را بین ۲% تا ۴% کاهش دهد و تورم عمده‌فروشی را بین ۰.۳ درصد تا ۰.۷ درصد بالا ببرد. دولت هند که باید نیازهای ۱.۴ میلیارد نفر جمعیت خود را تامین کند، اکنون حتی برای دریافت معافیت‌های تحریمی، با واشنگتن وارد مذاکره شده است.

تعمیق روابط فراتر از نفت؛ دلارزدایی در دستور کار

گزارش رویترز نشان می‌دهد که این بازآرایی تنها به واردات سوخت محدود نمی‌شود. روسیه در حال استفاده از این فرصت برای ورود به زیرساخت‌های کلان هند است. شرکت‌های روسی پیشنهاد توسعه شبکه‌های انتقال برق در مناطق کوهستانی هند را داده‌اند و در حال رایزنی برای افزایش پروازهای مستقیم هستند. مهم‌تر از همه، سرگئی لاوروف، دیپلمات ارشد کرملین، اخیراً اعلام کرد که اکنون ۹۶% از تجارت دو کشور با ارزهای ملی (روپیه و روبل) انجام می‌شود. به گفته مدیران بانکی، تراکنش‌های روپیه-روبل تا سقف ۱ میلیارد دلار اکنون تنها در یک روز پردازش می‌شوند که نشان‌دهنده ایجاد یک ساختار مالی مقاوم در برابر تحریم‌هاست.

از منظر تحلیلی، پیام اصلی گزارش رویترز این است که بحران‌های ژئوپلیتیک اخیر، وابستگی اقتصادهای آسیایی به مسیرهای سنتی تامین انرژی را به چالش کشیده است. هند با چرخش دوباره به سمت مسکو نشان داد که در زمان بروز بحران‌های عملیاتی در گلوگاه‌هایی مانند هرمز، تضمین تامین کالاهای اساسی و جلوگیری از تورم، اولویتی بسیار بالاتر از همراهی با سیاست‌های تحریمی غرب دارد.

منبع: رویترز

انتهای پیام/ انرژی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.