به گزارش مسیر اقتصاد حملات نظامی اخیر در غرب آسیا و اختلال در عبور کشتیها از تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی را به شدت متلاطم کرده است. یکی از نخستین واکنشها در بازار گاز اروپا دیده شد؛ جایی که قیمتها در هاب هلندی «TTF» به عنوان شاخص اصلی قیمت گاز اروپا جهش قابل توجهی را تجربه کرد. نگرانی از کاهش عرضه گاز مایع (LNG) موجب شد قیمتها طی یک روز تا حدود ۵۰ درصد افزایش یابد؛ یکی از بزرگترین نوسانات بازار گاز اروپا در یک سال گذشته.
این افزایش قیمت ناشی از نگرانی بازار درباره کاهش عرضه LNG از غرب آسیا است. اختلال در تولید و صادرات گاز قطر، یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG جهان و همچنین اختلال در عبور کشتیها از تنگه هرمز باعث شد بازار جهانی LNG به سرعت با کمبود عرضه مواجه شود. تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان است و حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی LNG از این مسیر عبور میکند.
انتقال شوک گاز به بازار برق اروپا
افزایش قیمت گاز تنها به بازار سوخت محدود نماند و به سرعت به بازار برق اروپا منتقل شد. در ساختار بازار برق اروپا، قیمت برق عمدتاً توسط نیروگاههای گازی تعیین میشود؛ به همین دلیل هرگونه تغییر در قیمت گاز به طور مستقیم بر قیمت برق اثر میگذارد.
در واقع گاز طبیعی در بسیاری از کشورهای اروپایی نقش تعیینکننده در شکلگیری قیمت نهایی برق دارد. به همین دلیل، جهش قیمت گاز در هاب TTF بلافاصله در بازار برق عمدهفروشی اروپا منعکس شد و قیمت قراردادهای برق در بسیاری از کشورها افزایش یافت.
شدت تأثیر بسته به ترکیب انرژی کشورها
با این حال شدت این تأثیر در کشورهای مختلف اروپا یکسان نبود. میزان وابستگی هر کشور به گاز طبیعی در تولید برق، عامل اصلی تعیینکننده میزان انتقال این شوک قیمتی بوده است.
در کشورهایی مانند ایتالیا و بریتانیا که سهم گاز در تولید برق بالا است، افزایش قیمت برق شدیدتر بود. در مقابل کشورهایی مانند فرانسه که بخش عمده برق خود را از نیروگاههای هستهای تأمین میکنند، تأثیر مستقیم کمتری از افزایش قیمت گاز دریافت کردند.
این تفاوت نشان میدهد ساختار تولید برق در هر کشور تا چه اندازه میتواند در برابر شوکهای انرژی ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی آسیبپذیر یا مقاوم باشد.
تشدید نوسانات در بازار گاز
پس از جهش اولیه قیمتها، نوسانات در بازار گاز همچنان ادامه یافت. معاملهگران در حال ارزیابی میزان واقعی اختلال در عرضه LNG و مدت زمان تداوم آن هستند. در چنین شرایطی هر خبر مرتبط با تولید LNG در غرب آسیا یا وضعیت تردد کشتیها در تنگه هرمز میتواند به سرعت قیمتها را جابهجا کند.
بازار جهانی LNG به شدت به عرضه قطر وابسته است و توقف یا کاهش صادرات این کشور میتواند رقابت میان اروپا و آسیا برای خرید محمولههای گاز را تشدید کند؛ مسئلهای که به افزایش بیشتر قیمتها در بازار جهانی منجر خواهد شد.
پیامدهای امنیت انرژی برای اروپا
تشدید درگیریها در غرب آسیا بار دیگر آسیبپذیری ساختاری اروپا در حوزه انرژی را برجسته کرده است. اروپا پس از بحران انرژی ناشی از جنگ اوکراین تلاش کرده وابستگی خود به گاز روسیه را کاهش دهد، اما در عمل بخش بزرگی از این وابستگی به بازار جهانی LNG منتقل شده است.
در چنین شرایطی هرگونه اختلال در عرضه جهانی LNG، بهویژه در منطقه خلیج فارس، میتواند به سرعت قیمت انرژی در اروپا را افزایش دهد و بازار برق و صنایع این قاره را تحت فشار قرار دهد.
منبع: اویل پرایس
انتهای پیام/ انرژی
