به گزارش مسیر اقتصاد در طول یکدهه گذشته، جمهوری آذربایجان گامهای جدی در راستای تنوعبخشی به صادرات خود و جذب سرمایهگذاری خارجی، بهویژه از طریق همکاری نزدیکتر با کشورهای حوزه خلیج فارس، برداشته است. در این میان، امارات متحده عربی به عنوان یک شریک کلیدی نقش پررنگی دارد. بهطوریکه، شرکتهای اماراتی بهویژه در سرمایهگذاریهای مشترک در حوزههای انرژی سبز، گردشگری و زیرساختها فعال بودهاند. این همکاری اقتصادی با سفر اخیر الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، به امارات متحده عربی تقویت شده است.
امضای ۵۰ توافقنامه بین باکو و ابوظبی
امارات جزو نخستین کشورهایی بود که استقلال جمهوری آذربایجان را در ۲۶ دسامبر ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، روابط بین باکو و ابوظبی بر پایه احترام متقابل و دیدگاههای مشترک در مورد مسائل کلیدی جهانی و منطقهای بنا شده است. این دو کشور، در صحنه بینالمللی در چارچوب سازمان ملل متحد، جنبش عدم تعهد و سازمان همکاری اسلامی، همکاری موفقی داشتهاند. تاکنون، الهام علیاف شش بار از ابوظبی و رئیس امارات نیز سه بار از باکو بازدید کرده است. این دیدارها بسیار پربار بوده و در ژانویه ۲۰۲۴، یادداشت تفاهمی در مورد مشارکت راهبردی و پس از آن در سپتامبر ۲۰۲۵ اعلامیه مشترکی در مورد مشارکت جامع راهبردی امضا شد. در مجموع، بیش از ۵۰ توافقنامه دوجانبه بین دو کشور امضا شده است که همکاریهای سیاسی، اقتصادی، انرژی، بشردوستانه و فرهنگی را پوشش میدهد.
جدیدترین دیدار بین دو مقام در ۱۷ دسامبر در ابوظبی و مراسم افتتاحیه مسابقات ورزشی سالانه جهانی، بازیهای آینده ۲۰۲۵، روی داد. انتظار میرود سفر علیاف به امارات متحده عربی، اجرای توافقنامه مشارکت اقتصادی جامع امضا شده در ۹ ژوئیه ۲۰۲۵ را تسریع کند. در جریان مذاکرات، دو رئیس دولت بر توسعه موفقیتآمیز روابط دوجانبه مبتنی بر مشارکت راهبردی در همه بخشها از جمله همکاریهای اقتصادی و انرژی به ویژه در انرژیهای تجدیدپذیر، و همچنین همکاریهای فرهنگی و بشردوستانه تأکید کردند. آنها همچنین راههای امیدوارکنندهای را برای ابتکارات مشترک آینده بررسی کردند.
افزایش ۸۰ درصدی تجارت دوجانبه
در سالهای اخیر، نهادهای تجاری دو کشور بهطور فعال در انجمنها، نمایشگاههای تخصصی، کنفرانسها و جلسات مشترک سطح بالا شرکت و از این بسترها برای تقویت روابط تجاری، اقتصادی و سرمایهگذاری استفاده کردهاند. وزارت اقتصاد آذربایجان، به همراه آژانس توسعه صادرات و سرمایهگذاری (AZPROMO)، برای ارتقای صادرات کشاورزی و صنعتی داخلی تلاش کرده است. اکنون، از طریق مأموریتهای تجاری، برنامههای تبلیغاتی و بازاریابی هدفمند، مواد غذایی و سایر محصولات آذربایجانی در شبکههای خردهفروشی امارات تحت برند «ساخت آذربایجان» به فروش میرسند. این اقدامات به رشد تجارت دوجانبه سرعت بخشیده است. از ژانویه تا اکتبر امسال، گردش مالی بین دو کشور بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته و به ۱۴۷.۴۹ میلیون دلار رسیده است. با در نظر گرفتن حجم ترانزیت و صادرات مجدد، مقیاس ابتکارات تجاری مشترک بزرگتر است، بهطوریکه محمولههای ترانزیتی بین دو کشور امسال بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته است.
از توسعه گردشگری تا همکاری مصدر-سوکار
در این میان، روابط گردشگری بین آذربایجان و امارات به طور جدی افزایش یافته است که این امر با افزایش پروازهای مستقیم بین باکو و ابوظبی، دبی و شارجه و همچنین تسهیل و دیجیتالی شدن مراحل ویزا حمایت میشود. در حال حاضر، شرکتهای هواپیمایی ملی امارات تقریباً ۲۸ پرواز مستقیم در هفته به آذربایجان انجام میدهند و در مقابل، خطوط هوایی آذربایجان حدود ۱۴ پرواز در هفته دارند. در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۴۹ هزار گردشگر از امارات از آذربایجان و در مقابل، بیش از ۱۱۵ هزار مسافر آذربایجانی از امارات بازدید کردند.
همکاری در سرمایهگذاری همچنان یکی از ارکان اصلی دستور کار دوجانبه است. آذربایجان میزبان بیش از ۴۲۰ شرکت با سرمایه امارات متحده عربی است که در بخشهایی مانند صنعت، کشاورزی و فرآوری، حمل و نقل، ساخت و ساز، تجارت و خدمات فعالیت میکنند. در طول روابط دو کشور، شرکتهای آذربایجانی حدود ۱ میلیارد دلار در اقتصاد امارات سرمایهگذاری کردهاند، و سرمایهگذاریهای امارات در آذربایجان تقریباً ۳.۳ میلیارد دلار است.
افزایش اخیر سرمایهگذاری بین آذربایجان و ارتباط نزدیکی با اجرای پروژههای مشترک متعدد در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر دارد. انرژی همچنان سنگ بنای همکاری دو کشور است و روابط محکمی بین شرکت دولتی نفت آذربایجان (سوکار) و شرکت ملی نفت ابوظبی (آدناک) در بخش نفت و گاز برقرار شده است. همکاری آنها در زمینه انرژی سبز نیز به همان اندازه مهم است. با مشارکت شرکت اماراتی «مصدر»، نیروگاه خورشیدی ۲۳۰ مگاواتی قره داغ در اکتبر ۲۰۲۳ در آذربایجان به بهرهبرداری رسید. انتظار میرود این نیروگاه سالانه ۵۰۰ میلیون کیلووات ساعت برق تولید کند و انتشار CO₂ را بیش از ۲۰۰ هزار تن کاهش دهد.
در ژوئن ۲۰۲۴، مصدر سه پروژه انرژی تجدیدپذیر دیگر را با سرمایهگذاری کلی حدود ۱ میلیارد دلار و ظرفیت ترکیبی هزار مگاوات آغاز کرد که شامل ۳۱۵ مگاوات در نفتچالا، ۴۴۵ مگاوات در بیلهسوار و ۲۴۰ مگاوات در آبشرون-قرهداغ است. براساس برآوردها، این تأسیسات سالانه بیش از ۲.۳ میلیارد کیلووات ساعت برق تولید و ۴۹۶ میلیون متر مکعب گاز طبیعی صرفهجویی کرده و از انتشار بیش از ۹۴۳ هزار تن دیاکسید کربن جلوگیری میکنند. همکاری مشترک مصدر-سوکار همچنین شامل پروژههای بادی فراساحلی بالقوه با ظرفیت کلی ۲ گیگاوات است و احتمالا در آینده به تولید هیدروژن سبز، آمونیاک و متان مصنوعی گسترش یابد. علاوه بر این، مصدر با راهآهن آذربایجان در زمینه کربنزدایی از ناوگان ریلی و لجستیک بار همکاری میکند.
تاثیر تاسیس صندوق سرمایهگذاری مشترک
صندوق سرمایهگذاری مشترک که توسط شرکت سرمایهگذاری آذربایجان و شرکت توسعه ابوظبی تأسیس شده است، فرصتهایی را برای تأمین مالی مشترک تعدادی از پروژههای مهم در بخش غیرنفتی ایجاد میکند. میکائیل جباروف، وزیر اقتصاد آذربایجان، گفت: «صندوق سرمایهگذاری مشترک، با منابع مالی یک میلیارد دلار، یکی از مهمترین ابزارهای تجاری است و در حال حاضر مذاکراتی برای سرمایهگذاری در چندین پروژه تحت پوشش این صندوق در حال انجام است.» وی همچنین خاطرنشان کرد که در نخستین مجمع بینالمللی سرمایهگذاری آذربایجان در ماه سپتامبر، توافقنامه همکاری با شرکت اماراتی «مودون هولدینگ» در مورد یک پروژه سرمایهگذاری ۵ میلیارد دلاری در توسعه شهری امضا شد. هدف از این ابتکار، ایجاد یک منطقه ساحلی مدرن در اطراف دریاچه «بویوکشور» است که شامل امکانات بهداشتی، تجاری، آموزشی و مهماننوازی میشود.
منبع: کالیبر
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
