به گزارش مسیر اقتصاد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران برای شرکتهای جهانی به یک شوک مالی گسترده تبدیل شده است. تحلیل رویترز از اظهارات و گزارشهای شرکتهای بورسی در آمریکا، اروپا و آسیا نشان میدهد این جنگ تاکنون دستکم ۲۵ میلیارد دلار هزینه به بنگاههای اقتصادی تحمیل کرده و این رقم همچنان در حال افزایش است. ریشه اصلی این فشار، افزایش قیمت انرژی، گسست زنجیرههای تأمین و قطع مسیرهای تجاری به دلیل بسته ماندن تنگه هرمز است.
شرکتها چگونه به شوک جنگ واکنش نشان دادند؟
بر اساس بررسی رویترز، دستکم ۲۷۹ شرکت از زمان آغاز جنگ، ایران را عامل اقداماتی دفاعی برای کاهش فشار مالی معرفی کردهاند. این اقدامات شامل افزایش قیمتها، کاهش تولید، تعلیق سود سهام و بازخرید سهام، مرخصی اجباری کارکنان، اضافه کردن عوارض سوخت و درخواست کمک اضطراری از دولتها بوده است. این دامنه واکنشها نشان میدهد اثر جنگ فقط به شرکتهای انرژی محدود نمانده و به بخشهای مصرفی، صنعتی، حملونقل، خودروسازی و کالاهای خانگی نیز رسیده است.
رویترز میگوید قیمت نفت پس از بسته شدن تنگه هرمز به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ سطحی که بیش از ۵۰ درصد بالاتر از قیمت پیش از جنگ است. این افزایش، هزینه حملونقل، مواد اولیه و تولید را بالا برده و عرضه اقلامی مانند کود، هلیوم، آلومینیوم، پلیاتیلن و سایر نهادههای کلیدی را با اختلال مواجه کرده است. از این رو، جنگ ایران از یک بحران امنیتی منطقهای به عاملی برای افزایش هزینه تولید در سطح جهانی تبدیل شده است.
بیشترین فشار بر اروپا، آسیا و خطوط هوایی
شرکتهای اروپایی و آسیایی بیشترین آسیب را گزارش کردهاند؛ اروپا به دلیل هزینههای بالای انرژی و آسیا به دلیل وابستگی عمیق به نفت و فرآوردههای غرب آسیا بیشتر در معرض فشار قرار گرفتهاند. حدود یکپنجم شرکتهای بررسیشده در گزارش رویترز، از تولیدکنندگان لوازم آرایشی و تایر تا شرکتهای شوینده، خطوط کشتیرانی تفریحی و هواپیمایی، از اثر مالی مستقیم جنگ سخن گفتهاند.
بخش هواپیمایی سنگینترین سهم از هزینههای ثبتشده را بر عهده دارد. بر اساس گزارش رویترز، شرکتهای هواپیمایی نزدیک به ۱۵ میلیارد دلار هزینه اضافی ناشی از جنگ را گزارش کردهاند؛ زیرا قیمت سوخت جت تقریباً دو برابر شده است. این رقم بهتنهایی از مجموع هزینههای اعلامشده در بخشهای خودروسازی و کالاهای مصرفی بیشتر است. در همین حال، تویوتا از ضربه ۴.۳ میلیارد دلاری و پروکتر اند گمبل از کاهش یک میلیارد دلاری سود پس از مالیات خبر دادهاند.
هزینهها هنوز کامل در سود شرکتها دیده نشده است
نکته مهم این است که بخش بزرگی از هزینه جنگ هنوز بهطور کامل در صورتهای سود و زیان شرکتها منعکس نشده است. رویترز به نقل از تحلیلگران میگوید سود شرکتها در سهماهه نخست همچنان نسبتاً مقاوم بوده، اما فشار اصلی از سهماهه دوم و بهویژه در نیمه دوم سال آشکارتر خواهد شد. دلیل آن است که پوششهای بیمهای و قراردادهای پوشش ریسک انرژی بهتدریج منقضی میشود و انتقال هزینههای اضافی به مصرفکننده نیز دشوارتر خواهد شد.
دادههای FactSet نشان میدهد از پایان مارس، برآورد حاشیه سود خالص شرکتهای صنعتی شاخص S&P 500 برای سهماهه دوم ۰.۳۸ واحد درصد کاهش یافته است. برآورد حاشیه سود شرکتهای مصرفی اختیاری و کالاهای اساسی مصرفی نیز به ترتیب ۰.۱۴ و ۰.۰۸ واحد درصد پایین آمده است. در اروپا نیز تحلیلگران گلدمن ساکس انتظار دارند شرکتهای عضو STOXX 600 از سهماهه دوم با فشار بیشتری بر حاشیه سود روبهرو شوند.
جنگ ایران به مسئله تورم جهانی تبدیل میشود
افزایش هزینه بنگاهها در نهایت میتواند به افزایش قیمت مصرفکننده و تضعیف تقاضا منجر شود. مدیرعامل مکدونالدز گفته است قیمت بالای بنزین به تقاضای مصرفکنندگان کمدرآمد فشار وارد کرده و «هسته اصلی» مشکل فعلی همین افزایش قیمت سوخت است. Whirlpool نیز پس از نصف کردن پیشبینی سالانه خود و تعلیق سود سهام اعلام کرده کاهش فعالیت صنعتی در سطحی مشابه بحران مالی جهانی و حتی شدیدتر از برخی دورههای رکودی مشاهده میشود.
از این منظر، جنگ ایران برای شرکتهای جهانی فقط یک شوک موقت در هزینه انرژی نیست. تداوم انسداد هرمز و قیمتهای بالای نفت میتواند به چرخهای از افزایش قیمت، کاهش تقاضا، افت حاشیه سود و تعدیل برنامههای تولیدی منجر شود. مقایسه رویترز نیز نشان میدهد هزینه ۲۵ میلیارد دلاری جنگ تا همین مرحله به رقم ۳۵ میلیارد دلاری هزینههای ناشی از تعرفههای ترامپ در سال گذشته نزدیک شده است.
بنابراین پیام اصلی گزارش رویترز این است که هزینه جنگ ایران در حال خروج از ترازنامه شرکتهای انرژی و ورود به کل اقتصاد جهانی است. هرچه بحران هرمز طولانیتر شود، بنگاههای بیشتری ناچار به افزایش قیمت، کاهش تولید یا تعدیل سود خواهند شد. این روند نشان میدهد فشار برای پایان جنگ فقط از مسیر سیاست و امنیت شکل نمیگیرد؛ شرکتهای جهانی نیز به دلیل هزینههای فزاینده، به یکی از ذینفعان اصلی پایان بحران تبدیل شدهاند.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
