به گزارش مسیر اقتصاد تاکافومی یاناگیساوا، تحلیلگر اجرایی مؤسسه اقتصاد انرژی ژاپن، به تازگی هشدار داد اگر بحران غرب آسیا طولانی شود و اختلال در انتقال گاز طبیعی مایع ادامه پیدا کند، ژاپن ممکن است همزمان با افزایش مصرف کولرها در تابستان با کمبود در عرضه برق روبهرو شود. او گفته این خطر درست در زمانی جدیتر میشود که مصرف برق برای سرمایش بالا میرود و فشار بر شبکه بیشتر میشود. به گفته او، ادامه درگیری تنها بر عرضه کوتاهمدت اثر نمیگذارد و حتی میتواند آغاز عرضههای تازهای را که ژاپن از سال ۲۰۲۸ از طرحهای جدید قطر و امارات انتظار دارد نیز به تأخیر بیندازد.
سهم محدود، اثر مهم در زمان اوج مصرف
بر پایه این ارزیابی، ژاپن سالانه حدود ۴ میلیون تن LNG، یعنی نزدیک به ۶ درصد از کل واردات LNG خود، را از مسیر تنگه هرمز دریافت میکند؛ راهگذری که در پی جنگ ایران عملاً بسته شده است. در سال ۲۰۲۴، قطر و امارات به ترتیب ۴ درصد و ۲ درصد از واردات LNG ژاپن را از مسیر این تنگه تأمین کردهاند. هرچند بزرگترین تأمینکننده LNG ژاپن استرالیاست و این کشور از مالزی، آمریکا، روسیه و دیگر کشورها نیز خرید میکند، اما LNG قطر و امارات در عمل حدود ۳.۵ درصد برق ژاپن را تأمین میکند. این مقدار به طور مستقیم بر حاشیه ذخیره برق اثر میگذارد و افت ۳.۵ درصدی در آستانه تابستان رقم کوچکی نیست.
نزدیک به ۶۰ درصد از واردات LNG ژاپن برای تولید برق مصرف میشود و بقیه به شبکه گاز شهری و دیگر مصرفها میرسد. از طرف دیگر نیروگاههای گازی سهمی در حدود ۳۰ درصد در تولید برق ژاپن دارد. در نتیجه، هر اختلال در ورود LNG خیلی زود خود را در بازار برق نشان میدهد. از همین رو، هرچند سهم LNG عبوری از هرمز در ظاهر تعیینکننده به نظر نمیرسد، اما در دوره اوج مصرف، همین کاهش محدود هم میتواند توازن شبکه را به هم بزند. پیامد چنین وضعی فقط به خاموشی محدود نمیشود؛ کاهش برق در ماههای گرم میتواند بر تولید صنعتی، خدمات و زندگی روزمره خانوادهها هم اثر منفی بگذارد.
تلاش ژاپن برای جبران کمبود
شرکتهای برق ژاپن فعلاً برای جبران کمبود، هم به بازار تکمحموله روی آوردهاند و هم از ظرفیت افزایش مقدار در قراردادهای موجود با عرضهکنندگان، از جمله استرالیا و آمریکا، استفاده میکنند. در این روش، با توافق دو طرف میتوان حجم تحویل را حدود ۱۰ درصد بالاتر از مقدار قرارداد افزایش داد. این ابزار در کوتاهمدت بخشی از فشار را کم میکند، اما روشن است که جایگزین کامل برای عرضه مختلشده نیست؛ بهویژه اگر بحران طولانی شود و بازار تکمحموله نیز با فشار بیشتری روبهرو شود.
بخش مهم دیگری از هشدار این کارشناس به وضعیت قطر مربوط میشود. به گفته او، تأسیسات LNG قطر در حملات ایران آسیب دیده و تعمیر بخشهای آسیبدیده ممکن است تا پنج سال زمان ببرد. از همین رو، حتی اگر انسداد تنگه هرمز هم پایان یابد، کاهش صادرات LNG قطر میتواند برای مدتی ادامه داشته باشد و طرحهای توسعهای این کشور نیز عقب بیفتد. این مسئله فقط برای ژاپن مهم نیست، بلکه نگاه به آینده بازار جهانی LNG را هم تغییر میدهد. پیش از بحران، برخی انتظار داشتند بازار جهانی LNG تا سال ۲۰۳۰ با مازاد عرضه روبهرو شود، اما یاناگیساوا گفته با تحولات اخیر، حفظ این برآورد روزبهروز دشوارتر میشود.
فشار پنهان بر واردکنندگان آسیایی
این خبر یک نکته مهم را هم روشن میکند: وضعیت کشورهای آسیایی از نظر امنیت انرژی چندان مطمئن نیست. حتی اقتصادی بزرگ و صنعتی مانند ژاپن که منابع تأمین متنوعی دارد، با بسته شدن یک راهگذر و آسیب دیدن بخشی از تأسیسات صادراتی، در آستانه تابستان نگران برق خود میشود. این واقعیت نشان میدهد واردکنندگان آسیایی همچنان به ثبات غرب آسیا وابستهاند و هرچه بحران طولانیتر شود، فشار بر برق، صنعت، رشد اقتصادی و کیفیت زندگی مردم آنها بیشتر خواهد شد.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ انرژی
