به گزارش مسیر اقتصاد نمودار پیوستشده بهخوبی نشان میدهد که جهش مارس ۲۰۲۶ یک نوسان عادی در قیمت انرژی نیست. در این نمودار، میانه تورم ماهانه انرژی جهان از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۶ ترسیم شده و ستون قرمز مارس ۲۰۲۶ با ۵.۵ درصد، بالاتر از همه دورههای قبلی قرار گرفته است. حتی جهش سنگین مارس ۲۰۲۲، که پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین ثبت شده بود، در سطح ۵ درصد متوقف مانده بود. به این معنا، جنگ ایران نه فقط یک بحران منطقهای، بلکه یک شوک جهانی به قیمت انرژی ایجاد کرده که از نظر شدت ماهانه، از همه دورههای مشابه اخیر جلو زده است.
چرا این بار تورم انرژی از ۲۰۲۲ هم شدیدتر شد؟
نکته مهم این است که شدت شوک انرژی در مارس ۲۰۲۶، به معنای بالاتر بودن کل تورم جهانی از ۲۰۲۲ نیست. خود UBS توضیح میدهد که در مارس ۲۰۲۲، علاوه بر انرژی، اختلال زنجیره تأمین و تقاضای غیرعادی پساکرونا نیز باعث شده بود موج تورمی به دامنه وسیعتری از کالاها و خدمات سرایت کند. به همین دلیل، هرچند جهش انرژی در مارس ۲۰۲۶ شدیدتر بوده، اما تورم سرفصل هنوز اندکی پایینتر از اوج مارس ۲۰۲۲ قرار دارد. این تفاوت مهمی است: بحران فعلی بیش از هر چیز یک شوک متمرکز انرژی است، نه هنوز یک تورم فراگیر در کل اقتصاد جهانی.
پیام اصلی؛ جنگ ایران دوباره انرژی را به کانون تورم جهانی برد
جمعبندی این دادهها روشن است: جنگ ایران توانسته انرژی را دوباره به مهمترین موتور فشار تورمی در جهان تبدیل کند. وقتی در حدود دو سوم اقتصادهای گزارشدهنده، رشد قیمت انرژی در مرزهای بیسابقه تاریخی قرار میگیرد، یعنی شوک خلیج فارس فقط به بازار نفت محدود نمانده و به شاخصهای رسمی تورم در اقتصادهای مختلف منتقل شده است. هرچند در برخی کشورها مثل سوئد، استونی، اسلوونی و تا حدی شیلی به دلیل افت قیمت برق یا شرایط خاص داخلی، شدت این اثر کمتر بوده، اما جهت کلی روشن است: تنگه هرمز و جنگ ایران، بار دیگر مسیر تورم جهانی را از کانال انرژی تغییر دادهاند.
انتهای پیام/ انرژی
