به گزارش مسیر اقتصاد در جریان جنگ ۱۲ روزه، اندیشکده اقتصاد مقاومتی یک «بسته سیاستی» به منظور «مدیریت و مقاوم سازی اقتصاد در شرایط جنگ» در ۵ حوزه اولویتدار ارائه کرد.
ویرایش اول این بسته سیاستی در میانه آن جنگ در اختیار تصمیمگیران قرار گرفت؛ ویرایش دوم نیز پس از بحث و بررسیهای تکمیلی، شهریورماه تکمیل و منتشر شد.
با توجه به پیش بینی موقتی بودن آتش بس، اقدامات ارائه شده در بسته جنگ اندیشکده، از همان زمان در دستور پیگیری از دستگاههای مسئول قرار گرفت تا تصمیمات لازم در خصوص آن اتخاذ شود.
آغاز جنگ رمضان، ضرورت پیگیری اقدامات ارائه شده در بسته مذکور که بعضی کوتاهمدت و بعضی میانمدت است را دوچندان کرد. لذا همزمان با شروع جنگ، بروزرسانی بسته و پیگیری اتخاذ تصمیمات لازم در موارد پیشنهادی، در دستور کار اندیشکده قرار گرفت.
در ادامه به برخی مفاد بسته اشاره شده است.
امنیت غذایی
– «تقویت زنجیره تامین گندم، آرد و نان» از طریق توزیع پراکنده گندم و آرد در استانها، واردات هدفمند گندم از کشورهای همسو و استفاده از مسیرهای ترانزیتی امن نظیر شمال-جنوب.
– «افزایش تابآوری زنجیره تولید مرغ و تخممرغ» از طریق تامین اضطراری نهادهها، تغییر جیره غذایی، تقویت پرورش بومی و توسعه زنجیرههای یکپارچه مدیریتشده.
– «کاهش وابستگی به واردات کالاهای اساسی از کشورهای همسو با آمریکا» از طریق جایگزینی مبادی واردات و شبکههای پرداخت، مشارکت در کشت فراسرزمینی و حذف مسیرهای واسطهای نظیر امارات.
– «تسهیل صادرات صنایع غذایی» به منظور حفظ ارزآوری صنایع از طریق فعالسازی کامل ظرفیت ورود موقت نهادهها.
انرژی
– «تامین پایدار سوخت جت، بنزین و گازوئیل» از طریق احداث پالایشگاههای مقیاس کوچک در نقاط مختلف، افزایش استفاده از سوخت CNG و بهینهسازی مصرف.
– «کاهش وابستگی به واردات محصولات راهبردی» مانند پلیمرهای سوپرجاذب، پلیپروپیلن و آمونیوم نیترات از طریق تسریع در احداث واحدهای تولیدی با لایسنسهای شرقی و استفاده از خوراک داخلی.
– «کاهش وابستگی شدید تولید برق به گاز» از طریق تنوعبخشی به سبد تولید برق با توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، احداث نیروگاههای مقیاس کوچک و تقویت ذخایر گاز مایع و نفت سفید.
پولی و بانکی
– «اصلاح سیاست کنترل ترازنامه» به منظور افزایش هدفمند نقدینگی با اولویتدهی به صنایع دفاعی و بنگاههای تولیدی.
– «تسهیل و تسریع پرداخت تسهیلات اجتماعی» نظیر وام ازدواج و فرزندآوری جهت بهبود شاخص رضایت اجتماعی در شرایط جنگ.
– «استفاده از ظرفیت قانونی سرمایهگذاری بانکی» برای تکمیل پروژههای زیربنایی انرژی با حذف محدودیتهای موجود.
– «تشدید رصد و کنترل جریان مالی تروریسم بهویژه از مسیر رمزارزها» با الزام به همکاری سکوهای داخلی.
تجارت خارجی
– «تمرکز بر روانسازی جریان عبور کالا و تمرکززدایی از بنادر آسیبپذیر» از طریق کاهش زمان تخصیص ارز، استفاده از منابع ارزی خارج از شبکه رسمی، اولویتدهی به کالاهای راهبردی و فعالسازی بنادر خشک داخلی مانند آپرین، بنادر خارج از تنگه هرمز مانند چابهار و مسیرهای شمالی ورود کالا به صورت زمینی، ریلی و دریایی.
– «تعریف همکاریهای بین المللی» با کشورهایی همچومن چین، روسیه، پاکستان و اوراسیا در حوزههای نفت، تامین کالا، سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها.
– «بازنگری در قراردادهای توسعه بندر چابهار و حذف نقش هند» از طریق جایگزینی شرکای فعال و متعهد.
– «کاهش وابستگی به نظام پرداخت امارات و تراستیها» از طریق استفاده از ظرفیت بانکهای رسمی کشورهای همسو، استفاده از پیامرسان مالی دوجانبه و چندجانبه، فعالسازی اتاقهای پایاپای، افتتاح حسابهای بانکی رسمی برای تجار و ارائه مشوقهایی مانند معافیت مالیاتی حسابهای ارزی.
مسکن
– «تسهیل در پرداخت اقساط ودیعه مسکن» برای دهکهای پایین و میاندرآمد با استفاده از تسهیلات حمایتی.
– «اولویت تکمیل پروژههای نیمهتمام مسکن» در قالب طرح نهضت ملی مسکن و ساماندهی سکونت در مناطق آسیبدیده.
نکات پایانی
این بسته سیاستی که جزئیات متعددی دارد و به ۴۴ گزارش قبلی اندیشکده استناد کرده است، با تکیه بر شناسایی نقاط آسیبپذیر و ارائه تصمیمات عملیاتی در حوزههای حیاتی اقتصاد کشور، اقداماتی برای افزایش تابآوری اقتصادی ارائه نموده است.
اجرای موارد ارائه شده نهتنها آثار احتمالی جنگ در حوزه اقتصاد را خنثی میکند، بلکه در بلندمدت نیز ساختار اقتصاد ایران را مقاومتر و غیرقابل تحریم میسازد.
پیادهسازی اقدامات مذکور مستلزم اراده قوی، فرماندهی واحد و مشارکت فعال دستگاههای اجرایی و نهادهای تصمیمگیر کشور در سطوح بالا است.
منابع پشتیبان
منابع بسته جنگ اندیشکده به شرح زیر است:
۱) گزارش سیاستی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «الگوی احیا و ارتقاء مرغ لاین آرین؛ رویکردی بهینه و عملیاتی»، ۱۴۰۳
۲) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «الگوی حفظ، تثبیت و ارتقاء مرغ لاین آرین»، ۱۴۰۳
۳) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «وابستگی به تحریم کنندگان در واردات کالای اساسی»، ۱۴۰۳
۴) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «راهبرد عملیاتی در تبدیل ایران به هاب غذای منطقه»، ۱۴۰۳
۵) گزارش سیاستی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «اصلاح الگوی واردات غذای اساسی؛ ۱- مسئله چین»، ۱۴۰۲
۶) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی جیره غذایی رایج نژادهای مرغ گوشتی در ایران و ارائه ترکیب مطلوب»، ۱۴۰۱
۷) گزارش سیاستی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «تامین پایدار گندم از محل تولید داخلی؛ چالشها و راهکارها»، ۱۴۰۱
۸) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «چالش ناترازی بنزین از منظر تولید و مصرف»، ۱۴۰۳
۹) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «توسعه ظرفیت پالایشی و کاهش خام فروشی»، ۱۴۰۳
۱۰) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «مبنای تعیین اولویت در توسعه زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی»، ۱۴۰۳
۱۱) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی الگوی توسعه زنجیره ارزش بوتادین در ایران»، ۱۴۰۳
۱۲) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی الگوی توسعه زنجیره ارزش اتیلن در ایران»، ۱۴۰۳
۱۳) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی الگوی توسعه زنجیره ارزش بنزن، تولوئن و زایلنها در ایران»، ۱۴۰۳
۱۴) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «وابستگی ۷۲ درصدی به گاز، ریشه اصلی ناترازی انرژی»، ۱۴۰۳
۱۵) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «چالش ناترازی برق از منظر تولید و مصرف»، ۱۴۰۳
۱۶) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «چالش ناترازی گاز از منظر تولید و مصرف»، ۱۴۰۳
۱۷) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی الگوی قیمتگذاری گاز طبیعی در ایران و جهان» ۱۴۰۲
۱۸) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی الگوی توسعه زنجیره ارزش متان در ایران»، ۱۴۰۲
۱۹) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی الگوی توسعه زنجیره ارزش پروپیلن در ایران»، ۱۴۰۲
۲۰) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی احداث پالایشگاههای مقیاس کوچک در ایران»، ۱۴۰۲
۲۱) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی وضعیت بهرهوری نیروگاههای حرارتی کشور و راهکارهای افزایش آن»، ۱۴۰۲
۲۲) گزارش کارشناسی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی طرحهای جدید توسعه نیروگاههای خورشیدی»، ۱۴۰۲
۲۳) گزارش کارشناسی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی اسناد و قوانین مرتبط با توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر»، ۱۴۰۲
۲۴) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی فرآیندهای تبدیلی پالایشگاهی و طرحهای ارتقای پالایشگاههای نفت خام»، ۱۴۰۱
۲۵) گزارش کارشناسی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ارزیابی اهداف، آثار و کیفیت اجرای سیاست کنترل مقداری ترازنامه شبکه بانکی»، ۱۴۰۳
۲۶) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی عملکرد و ظرفیت نظام بانکی در پرداخت تسهیلات اجتماعی »، ۱۴۰۳
۲۷) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «سیاست کنترل ترازنامه و تغییر در ترکیب تسهیلاتدهی بانکها»، ۱۴۰۳
۲۸) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «الزامات مقابله با شوکهای ارزی و مدیریت بازار ارز»، ۱۴۰۳
۲۹) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «درآمدی بر ماهیت و آثار سیاست کنترل مقداری ترازنامه شبکه بانکی»، ۱۴۰۲
۳۰) گزارش کارشناسی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «فشار حداکثری آمریکا همزمان با مذاکرات و اقدامات فعالانه ایران»، ۱۴۰۴
۳۱) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «آسیبشناسی مسئله کُندی عبور ناوگان در پایانههای مرزی (مطالعه موردی مرز بازرگان)»، ۱۴۰۴
۳۲) گزارش کارشناسی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «تحریمهای ۲۰۲۴ آمریکا علیه بخش نفت و پتروشیمی ایران؛ آثار و راههای مقابله با آن»، ۱۴۰۳
۳۳) گزارش تک برگ اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «نظام پرداخت غیر رسمی؛ مهمترین چالش حکمرانی ارزی»، ۱۴۰۳
۳۴) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی و اصلاح فرآیندهای صادرات با رویکرد کاهش هزینه مبادله»، ۱۴۰۳
۳۵) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «فرایندهای ارزی تجارت ایران و عراق؛ چالشها و راهبردها»، ۱۴۰۳
۳۶) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «وضعیت و کیفیت زیرساختهای ترانزیت جادهای در ایران»، ۱۴۰۳
۳۷) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی نظام پرداخت الکترونیک بانکی روسیه و ارزیابی زمینههای همکاری با ایران»، ۱۴۰۱
۳۸) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «آسیبشناسی تجارت خارجی کشور و ارائه الگوی مطلوب حکمرانی تجاری»، ۱۴۰۰
۳۹) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی مسائل و موانع مبادلات ارزی در تجارت با کشورهای منطقه»، ۱۴۰۰
۴۰) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی زیرساختهای تبادلات مالی مستقل از نظام پرداخت دلاری»، ۱۳۹۹
۴۱) گزارش سیاستی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ظرفیت نظام بانکی چین برای انجام مبادلات دوجانبه در شرایط تحریم»، ۱۳۹۸
۴۲) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی فرآیندها و چالشهای ساخت مسکن در کلانشهر تهران»، ۱۴۰۴
۴۳) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «ابعاد و مشخصههای مسکن متناسب با نیاز در کلانشهر تهران»، ۱۴۰۳
۴۴) گزارش پژوهشی اندیشکده اقتصاد مقاومتی با موضوع «بررسی طرحهای حمایتی ملی مسکن»، ۱۴۰۱
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
