به گزارش مسیر اقتصاد افزایش تنشها در جنوب غرب آسیا و جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی بر علیه ایران باعث شده است که بازار جهانی کود شیمیایی با اختلال جدی روبهرو شود؛ موضوعی که میتواند به افزایش قیمت مواد غذایی در سراسر جهان منجر شود.
عبور حدود ۳۵ درصد صادرات جهانی اوره از مسیر تنگه هرمز
تحلیلگران هشدار دادهاند که در صورت ادامهدار بودن اختلال در تولید و صادرات کود در منطقه خلیج فارس، ممکن است اثراتی حتی شدیدتر از بحران غذایی سال ۲۰۲۲ پس از جنگ روسیه و اوکراین رخ دهد.
دلیل این نگرانی آن است که خلیج فارس و بهویژه تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای تجارت جهانی مواد اولیه کود محسوب میشود. بهگونهای که حدود ۳۵ درصد صادرات جهانی اوره و نزدیک به ۴۵ درصد صادرات جهانی گوگرد از این مسیر عبور میکند. این دو ماده از عناصر کلیدی در تولید کودهای نیتروژنی و فسفاته هستند که پایه تولید بخش بزرگی از محصولات کشاورزی جهان را تشکیل میدهند.
تأثیر تحولات تنگه هرمز بر قیمت اوره و آمونیاک
به گفته تحلیلگران، اختلال در این جریان تجاری میتواند به سرعت قیمت کود را در بازار جهانی افزایش دهد. در روزهای اخیر نیز قیمت اوره گرانول در جنوب غرب آسیا حدود ۱۳۰ دلار در هر تن افزایش یافته است. در اروپا نیز بازار آمونیاک با افزایش شدید قیمت روبهرو شده و قراردادهای آتی این ماده تا حدود ۷۲۵ دلار در هر تن بالا رفته است. آمونیاک ماده اولیه کلیدی برای تولید کودهای نیتروژنی است.
همزمان با افزایش قیمتها، برخی تأسیسات تولید انرژی و مواد اولیه در منطقه نیز با اختلال مواجه شدهاند. گزارشها نشان میدهد که در پی حملات و تنشهای نظامی، فعالیت برخی تأسیسات گاز در منطقه متوقف شده و این مسئله تولید کود را بیشتر تحت فشار قرار داده است.
کاهش عرضه گاز سبب افزایش هزینه تولید کود خواهد شد
با توجه به اینکه گاز طبیعی مهمترین ماده اولیه در تولید کودهای نیتروژنی محسوب میشود، افزایش قیمت گاز یا کاهش عرضه آن به سرعت هزینه تولید کود را افزایش میدهد. کارشناسان هشدار دادهاند که این شوک میتواند در زمانی رخ دهد که کشاورزان در بسیاری از کشورهای نیمکره شمالی در آستانه فصل مصرف کود برای کشت بهاره قرار دارند. اگر کشاورزان نتوانند کود کافی تهیه کنند یا قیمت آن بسیار بالا برود، تولید محصولات کشاورزی در ماههای بعد کاهش خواهد یافت.
این موضوع به طور مستقیم بر قیمت مواد غذایی تأثیر میگذارد و در صورت تداوم بحران، به احتمال زیاد قیمت مواد غذایی مهم مانند نان، تخممرغ و گوشت مرغ در ماههای آینده افزایش خواهد یافت.
تأثیر جنگ بر زنجیره جهانی تأمین غذا
در عین حال برخی کشورهای بزرگ واردکننده کود بهویژه در آسیا و آفریقا در برابر چنین شوکی آسیبپذیرتر هستند، زیرا کشاورزان در این کشورها وابستگی زیادی به کودهای وارداتی دارند و افزایش قیمت میتواند استفاده از کود را کاهش دهد. به گفته کارشناسان، از آنجا که کود شیمیایی نقش اساسی در افزایش بهرهوری کشاورزی دارد، کاهش مصرف آن میتواند تولید محصولات کشاورزی را در سطح جهانی کاهش دهد.
همچنین در صورت ادامه اختلال در صادرات از خلیج فارس، این بحران ممکن است از نظر تأثیر بر امنیت غذایی جهانی حتی شدیدتر از شوک ناشی از جنگ روسیه و اوکراین باشد، زیرا آن بحران بیشتر صادرات غلات را تحت تأثیر قرار داد، اما بحران کنونی ممکن است زنجیره جهانی تأمین غذا را از مرحله نهادهها تا محصول نهایی دچار آسیب کند.
منبع: فایننشال تایمز
انتهای پیام/ انرژی
