۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۰۶۴۶ ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۹:۰۰ دسته: انرژی
۰

جنگ و ناامنی در خلیج فارس تنها یک بحران سیاسی یا نظامی نیست، بلکه آثار مستقیمی بر ساختار تجارت انرژی جهان دارد. توقف یا کاهش شدید عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، کشورهای صادرکننده نفت را وادار کرده است به مسیرهای جایگزین و روش‌های غیرمعمول فروش روی آورند. اقدام اخیر آرامکو در عرضه نفت در بازار نقدی نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ نشانه‌ای از آنکه اختلال در بازار انرژی منطقه به مرحله‌ای رسیده که حتی بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان نیز ناچار به تغییر الگوی فروش خود شده است.

به گزارش مسیر اقتصاد با گسترش جنگ در غرب آسیا و اختلال در مسیرهای اصلی صادرات انرژی، بازار جهانی نفت با نشانه‌های فزاینده‌ای از بی‌ثباتی مواجه شده است. شرکت نفتی آرامکو عربستان در اقدامی غیرمعمول اقدام به عرضه محموله‌هایی از نفت خام در بازار معاملات نقدی کرده است؛ اقدامی که به گفته منابع تجاری ناشی از اختلال شدید در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز است. این تحول می‌تواند نشانه‌ای از تغییر موقت الگوی تجارت نفت منطقه و افزایش ریسک در بازار جهانی انرژی باشد.

اختلال در مسیر حیاتی صادرات نفت جهان

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت غرب آسیا از این مسیر عبور می‌کند. با تشدید درگیری‌ها در منطقه، عبور نفتکش‌ها از این تنگه به شدت کاهش یافته و برخی گزارش‌ها از توقف تقریباً کامل ترافیک کشتی‌ها حکایت دارد. این وضعیت باعث شده است جریان طبیعی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس مختل شود و بازارهای انرژی با شوک عرضه مواجه شوند.

در چنین شرایطی، کشورهای تولیدکننده نفت با چالش‌های جدی در مدیریت صادرات خود روبه‌رو شده‌اند. به گفته تحلیلگران بازار انرژی، در صورت تداوم این وضعیت، حتی ممکن است برخی تولیدکنندگان ناچار به کاهش تولید شوند، زیرا ظرفیت ذخیره‌سازی نفت در منطقه محدود است و پر شدن سریع مخازن می‌تواند ادامه تولید را دشوار کند.

اقدام غیرمعمول آرامکو در بازار نقدی

در این میان، شرکت آرامکو عربستان برای مدیریت شرایط جدید اقدام به عرضه محموله‌هایی از نفت خام در بازار نقدی کرده است. در بازار نفت غرب آسیا، بخش عمده صادرات معمولاً در قالب قراردادهای بلندمدت میان تولیدکنندگان و پالایشگاه‌های بزرگ انجام می‌شود و عرضه در بازار نقدی کمتر رایج است. از همین رو، ورود عربستان به معاملات نقدی به عنوان یک اقدام غیرمعمول در تجارت نفت منطقه تلقی می‌شود.

بر اساس گزارش‌ها، آرامکو چندین مناقصه برای فروش فوری نفت برگزار کرده و محموله‌هایی شامل انواع نفت خام عربی را به خریداران آسیایی عرضه کرده است. این محموله‌ها عمدتاً برای تحویل سریع در نظر گرفته شده‌اند و بخشی از آن‌ها نیز از بنادر خارج از خلیج فارس بارگیری می‌شوند.

تلاش برای دور زدن تنگه هرمز

همزمان با اختلال در مسیر تنگه هرمز، عربستان تلاش کرده است بخشی از صادرات نفت خود را از مسیرهای جایگزین انجام دهد. یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها استفاده از خط لوله شرق–غرب عربستان است که نفت را از میادین شرق کشور به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند. افزایش بارگیری نفت در بندر ینبع نشان می‌دهد ریاض در تلاش است تا بخشی از صادرات خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازار جهانی برساند.

با این حال، ظرفیت زیرساخت‌های صادراتی در دریای سرخ محدودتر از مسیر خلیج فارس است و انتقال کامل صادرات نفت عربستان به این مسیر امکان‌پذیر نیست. از سوی دیگر، افزایش ریسک‌های امنیتی در منطقه باعث شده هزینه حمل‌ونقل نفتکش‌ها نیز به شکل قابل توجهی افزایش یابد.

پیامدهای بازار جهانی انرژی

اختلال در صادرات نفت غرب آسیا در روزهای اخیر تأثیر قابل توجهی بر بازار جهانی انرژی گذاشته است. قیمت نفت در واکنش به این تحولات افزایش یافته و در برخی معاملات از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است. تحلیلگران معتقدند در صورت تداوم اختلال در مسیر هرمز، بازار جهانی ممکن است با یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه در سال‌های اخیر مواجه شود.

در همین حال، برخی کشورها در حال بررسی استفاده از ذخایر استراتژیک نفت برای مهار افزایش قیمت‌ها هستند. با وجود این، بسیاری از کارشناسان معتقدند آزادسازی ذخایر نفتی تنها می‌تواند اثر کوتاه‌مدتی بر بازار داشته باشد و حل پایدار بحران به بازگشت ثبات به مسیرهای اصلی تجارت انرژی وابسته است.

منبع: بلومبرگ

انتهای پیام/ انرژی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.