مسیر اقتصاد/ در پی تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی و آمریکا در نهم اسفندماه، کشورمان وارد فاز جدیدی از تقابل و مدیریت بحران شد. شهادت رهبر عالیقدر انقلاب اسلامی و فرماندهان ارشد نظامی، همراه با تهدیدات امنیتی احتمالی از سوی مزدوران داخلی و تلاش دشمن برای ایجاد ناامنی در شهرها، ایجاب میکند که ساختار مدیریتی کشور به سرعت به «آرایش جنگی» تغییر وضعیت دهد.
در این شرایط حساس، تعطیلی موقت یا دورکاری دستگاههای اجرایی تنها یک اقدام اولیه برای بازپسگیری توان فرماندهی مرکزی و ترمیم تابآوری سیستم است. اکنون و با توجه به عدم قطعیت در مدت زمان ادامه جنگ، عدم تداوم فعالیتها بر اساس روالی قابل قبول، ممکن است منجر به فروپاشی مدیریت، عقبافتادگی امور و نارضایتی عمومی شود. از این رو، تدوین و ابلاغ فوری دستورالعملهای دوره جنگ برای تمامی دستگاههای اجرایی یک ضرورت اجتنابناپذیر است. اگرچه این دستورالعملها ممکن است در ابتدای امر به صورت تدریجی و تکمیلی تدوین شوند، اما اصل ایجاد ستاد مدیریت جنگ و ابلاغ شیوهنامههای اجرایی باید در گام نخست محقق شود.
ساختار سازمانی و مسئولیتها
به منظور هماهنگی و مدیریت یکپارچه، «ستاد مدیریت دستگاههای اجرائی در شرایط جنگ» ذیل هیئت وزیران تشکیل شود. سازمان اداری و استخدامی مکلف است مسئولیت اولیه تهیه شیوهنامه این ستاد را بر عهده گرفته و ظرف مهلت قانونی آن را به دستگاهها ابلاغ نماید. این شیوهنامه باید با توجه به زیستبوم و مأموریت هر دستگاه (آموزشی، بهداشتی، نظامی، مالی و…) تدوین گردد.
محورهای کلیدی دستورالعمل آرایش جنگی
۱. مدیریت حضور و ساعات کاری ادارات: دستگاههای اجرایی موظفند با بررسی ماهیت فعالیت و حجم اربابرجوع، دستورالعمل حضور کارمندان را تدوین کنند. اصل بر این است که در روزهای آغازین، حضور فیزیکی کارمندان تقلیل یابد و به تدریج با بهبود شرایط، حضور کامل کارکنان احیا شود. این امر به کاهش تلفات جانی در حملات احتمالی و حفظ پایداری اداری کمک میکند.
۲. مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در آرایش جنگی
- تأمین امنیت جانی: دسترسی کارکنان به پناهگاههای امن و نقاط ایمن باید پیشبینی و تضمین شود.
- حفاظت از دادهها: حراست سازمانها موظف است ظرف ۱۰ روز کاری، دستورالعملهای حفاظت از اطلاعات در برابر جاسوسی و نفوذ سایبری را تدوین و ابلاغ نماید.
- امداد و نجات: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و جمعیت هلالاحمر باید ظرف ۱۰ روز کاری، مراکز کمکرسانی سریع و بیمارستانهای صحرایی را به ویژه در مناطق حساس و استراتژیک مستقر کنند.
- امنیت اجتماعی: نهادهای امنیتی موظفند دستورالعملهای لازم برای پیشگیری از سوءاستفادههای احتمالی و ایجاد ناامنی را تهیه و در اختیار صدا و سیما و سازمان تبلیغات اسلامی قرار دهند.
- اقلام حمایتی: تمامی دستگاهها ملزم به تهیه بستههای غذایی و کمکهای اولیه برای کارکنان خود هستند.
- مدیریت فضای مجازی: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باید دستورالعمل دسترسی به اینترنت، مدیریت پیامرسانهای خارجی و فعالسازی موتور جستجوی ملی را ظرف ۱۰ روز کاری تدوین و اجرایی کند.
۳. تداوم مدیریت با رویکرد جانشینپروری: به منظور جلوگیری از فلج شدن دستگاهها در صورت بروز حوادث، دستورالعمل تعیین و آموزش جانشین برای پستهای کلیدی و فنی باید ظرف ۱۰ روز کاری تهیه و ابلاغ شود. این جانشینان باید آمادگی کامل برای تصدی امور در شرایط بحرانی داشته باشند.
۴. پشتیبانگیری از اطلاعات و اسناد حساس: تمامی دستگاهها مکلفند ظرف مدت ۱۰ روز پس از ابلاغ این دستورالعمل و تحت نظارت حراست، از تمامی دادهها و اطلاعات حیاتی نسخه پشتیبان (Backup) تهیه و در مکانهای امن نگهداری کنند.
۵. تأمین زیرساختها و لجستیک بحران در آرایش جنگی
- تجهیزات حیاتی: دستورالعمل تأمین برق اضطراری (پنلهای خورشیدی و ژنراتورها)، ذخیرهسازی آب و سوخت ظرف ۱۰ روز کاری تدوین و اجرایی شود.
- حملونقل و لجستیک: وزارت راه و شهرسازی باید دستورالعمل لجستیک کشور و بازسازی مناطق آسیبدیده را تدوین کند. اولویت با چابکسازی سیستم حملونقل برای جابجایی کالاهای اساسی از گمرکات به داخل کشور و مدیریت جابجایی مسافران است.
- نظارت بر توزیع: وزارت اقتصاد و دارایی با همکاری سازمان برنامه و بودجه باید نحوه توزیع کالابرگ الکترونیکی را به صورت لحظهای پایش و با متخلفان برخورد کند.
- مدیریت مصرف سوخت: وزارت نفت مکلف است سهمیهبندی بنزین را بر اساس شرایط جنگ، شغل افراد و دهکهای اقتصادی به صورت شناور بازتعریف و ابلاغ نماید.
۶. مدیریت فناوری و حمایت از نوآوری دفاعی در آرایش جنگی
- اقتصاد مقاومتی و دفاعی: معاونت علمی با همکاری ستاد کل نیروهای مسلح باید چالشهای فناورانه در حوزههای آفندی و پدافندی را شناسایی کرده و از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، شبکه آزمایشگاهی و معافیتهای مالیاتی برای حل آنها بهره ببرد.
- نوآوری دانشگاهی: وزارت علوم در تعامل با ستاد کل نیروهای مسلح و بنیاد ملی علم ایران موظف است با فراخوان جذب ایدههای دفاعی از دانشگاهها و مراکز پژوهشی، مسیر ارزیابی سریع و ورود طرحها به فاز اجرایی را هموار کند. دانشگاهها مجازند از تمامی مشوقهای علمی و اداری برای این منظور استفاده نمایند.
۷. مدیریت منابع انسانی و حمایت روانی-اجتماعی: با توجه به فشار روانی ناشی از جنگ و ترور، پیشنهاد میشود دستگاهها موظف شوند «کمیتههای حمایت روانی» را تشکیل دهند. این کمیتهها باید با بهرهگیری از مشاوران سازمانی و نهادهای حمایتی (مانند بنیاد شهید)، جلسات مشاوره و مددکاری را برای کارکنان درگیر یا خانوادههای شهدا و جانبازان سازماندهی کنند تا انگیزه کاری و روحیه پایداری در بدنه اداری حفظ شود.
۸. هماهنگی بینبخشی و شوراهای تخصصی: برای جلوگیری از موازیکاری در شرایط جنگی، پیشنهاد میشود در شیوهنامه سازمان اداری، بر تشکیل «شوراهای تخصصی استانی» به ریاست استانداران تأکید شود. این شوراها مسئولیت هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، نیروهای مسلح و نهادهای مردمی در سطح استانها را بر عهده داشته تا تصمیمات با سرعت و متناسب با شرایط منطقه اجرا شود.
۹. شفافسازی اطلاعرسانی عمومی: جهت مقابله با جنگ روانی دشمن و جلوگیری از شایعات، ضروری است سخنگوی رسمی دولت یا ستاد مرکزی فعالانه تر عمل کنند. دستورالعملها باید مقرر کنند که اخبار رسمی مربوط به وضعیت اداری و جنگی تنها از طریق کانالهای رسمی (صداوسیما و پورتالهای دولتی) منتشر شود و کارکنان از انتشار اخبار غیررسمی در فضای مجازی منع گردند.
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
