به گزارش مسیر اقتصاد سنگاپور و نیوزیلند در تاریخ ۴ مه توافقی بیسابقه و الزامآور را با هدف تضمین تداوم تجارت کالاهای اساسی در زمان بحران امضا کردند؛ توافقی که دو کشور آن را نخستین چارچوب حقوقی دوجانبه جهان برای تقویت تابآوری زنجیره تأمین معرفی کردهاند. این توافق در شرایطی امضاء شده که بحران غرب آسیا و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، امنیت تأمین کالاهای حیاتی و ثبات زنجیرههای تأمین را با چالش جدی مواجه کرده است.
نخستین توافق الزامآور برای حفاظت از زنجیره تأمین
این توافق که با عنوان «توافق تجارت کالاهای اساسی» شناخته میشود، در حضور نخستوزیران دو کشور «تان سی لِنگ[۱]» وزیر مسئول انرژی، علوم و فناوری سنگاپور، و «تاد مککلِی[۲]» وزیر تجارت و سرمایهگذاری نیوزیلند، در سنگاپور به امضا رسید.
بر اساس مفاد این توافق، دو کشور متعهد شدهاند از اعمال محدودیتهای غیرضروری صادراتی بر کالاهای حیاتی خودداری کنند. این کالاها شامل مواد غذایی، سوخت، محصولات درمانی، مواد شیمیایی و مصالح ساختمانی است. همچنین چارچوبی برای تسهیل جابهجایی کالا و رایزنی متقابل پیش از وقوع یا در جریان اختلالات زنجیره تأمین ایجاد میکند. وزارت تجارت و صنعت سنگاپور اعلام کرد «هدف این توافق، حفظ جریان پایدار تجارت و کاهش آسیبپذیری دو کشور در شرایط بحرانی است».
تأکید بر تداوم تجارت در شرایط بحرانی
لارنس وونگ، نخستوزیر سنگاپور، در کنفرانس خبری مشترک با همتای نیوزیلندی خود گفت دو کشور متعهد شدهاند که «درهای خود را به روی یکدیگر نبندند» و برای حفظ جریان تجارت همکاری فعال داشته باشند.
او با اشاره به شرایط بحرانی جهانی افزود: «این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در دوران دشوار هر کشوری وسوسه میشود منافع و نیازهای داخلی خود را در اولویت قرار دهد؛ اما زمانی که چنین اتفاقی رخ دهد، زنجیرههای تأمین از هم میپاشند و در نهایت همه متضرر میشوند».
کریستوفر لاکسون، نخستوزیر نیوزیلند نیز تأکید کرد حدود یکسوم سوخت کشورش در سنگاپور پالایش میشود و این توافق میتواند تضمین کند که «در زمانی که بیشترین نیاز وجود دارد، جریان سوخت به نیوزیلند ادامه پیدا کند». در مقابل، نیوزیلند یکی از تأمینکنندگان مهم مواد غذایی برای سنگاپور محسوب میشود و این وابستگی متقابل، اهمیت توافق جدید را افزایش داده است.
تأثیر بحران غرب آسیا بر امنیت انرژی آسیا-اقیانوسیه
اگرچه این توافق در جریان سفر لارنس وونگ به نیوزیلند در ماه اکتبر و همزمان با ارتقای روابط دو کشور به سطح «شراکت جامع راهبردی» نهایی شده بود، اما تشدید بحران غرب آسیا و پیامدهای آن بر بازار انرژی، اهمیت این همکاری را دوچندان کرده است.
جنگ علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز موجب اختلال در انتقال حدود یکپنجم عرضه نفت جهان شده و فشار قابلتوجهی بر زنجیرههای جهانی انرژی وارد کرده است. منطقه آسیا-اقیانوسیه که مقصد حدود ۸۰ درصد انرژی عبوری از این تنگه به شمار میرود، بیشترین تأثیر را از این تحولات پذیرفته است.
تلاش برای گسترش شبکه شرکای قابل اعتماد
رهبران سنگاپور و نیوزیلند اعلام کردند از پیوستن سایر کشورها به چنین چارچوبی استقبال میکنند. لارنس وونگ در این زمینه گفت کشورهایی که بتوانند استانداردهای مشابه را رعایت کنند، میتوانند بخشی از شبکهای از شرکای قابل اعتماد شوند که تضمینهای متقابل در حوزه تأمین کالاهای حیاتی ارائه میدهند.
این توافق بر پایه روابط اقتصادی دیرینه دو کشور شکل گرفته است. سنگاپور و نیوزیلند از سال ۲۰۰۰ دارای توافق تجارت آزاد بودهاند و هر دو در چارچوب یک مشارکت اقتصادی مشترک حضور داشتند که بعدها به «توافق جامع و پیشرو مشارکت ترنس-پاسیفیک[۳]» تبدیل شد.
استرالیا و سنگاپور نیز پیشتر بر حفظ جریان سوخت و LNG توافق کرده و روند تبدیل آن به یک پروتکل الزامآور را آغاز کرده بودند. این توافق نشانهای از گسترش تمایل سایر کشورها به این نوع از توافق بهشمار میرود. در بیانیه مشترک آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، و لارنس وونگ تأکید شده بود که دو کشور برای تأمین نیازهای سوختی یکدیگر «حداکثر تلاش» را انجام خواهند داد. نیوزیلند نیز مانند استرالیا وابستگی بالایی به واردات بنزین و گازوئیل دارد و از زمان آغاز جنگ با افزایش قیمت سوخت و نگرانی درباره کمبود احتمالی انرژی مواجه شده است.
توافق جدید سنگاپور و نیوزیلند را میتوان گامی مهم در جهت تقویت امنیت زنجیرههای تأمین و کاهش آسیبپذیری اقتصادی در شرایط بحرانی دانست. این توافق در فضایی از نگرانیهای فزاینده درباره امنیت انرژی و تجارت جهانی شکل گرفته و دو کشور امیدوارند به الگویی برای همکاریهای مشابه در سطح بینالمللی تبدیل شود.
پانویس:
[۱] Tan See Leng
[۲] Todd McClay
[۳] CPTPP
منبع: دیپلمات
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
