علیرضا اسدی معاون پژوهش و برنامهریزی سندیکای صنعت برق ایران در گفتگو با مسیر اقتصاد با اشاره به ویژگیهای فنی و اقتصادی صنعت برق گفت: ناترازی فعلی برق کشور بیش از آنکه ناشی از یک عامل مقطعی باشد، ریشه در فقدان برنامهریزی الزامآور بلندمدت در سطح حکمرانی دارد. عدم درک صحیح الزامات این صنعت در سطوح سیاستگذاری، موجب شده برنامههای توسعهای بهجای اجرا، به اسنادی غیرالزامآور تبدیل شوند. برق بهدلیل غیرقابل ذخیره بودن و همزمانی تولید و مصرف، ذاتاً نیازمند پیشبینی و برنامهریزی بلندمدت است.
ماهیت صنعت برق، برنامهریزی کوتاهمدت را بیاثر میکند
اسدی با بیان اینکه برق برخلاف بسیاری از کالاها امکان واردات یا ذخیرهسازی سریع ندارد، توضیح داد: تأمین برق مورد نیاز یک سال آینده، مستلزم آن است که چند سال قبل پروژههای تولید، انتقال و توزیع آن تعریف و اجرا شده باشند. ساخت زیرساختهای صنعت برق، اعم از نیروگاه یا شبکه، بهطور متوسط بین دو تا چهار سال زمان میبرد و به همین دلیل برنامهریزی برای هر دوره مصرف، حداقل باید پنج سال زودتر انجام شود.
این کارشناس صنعت برق ادامه داد: در اسناد کوتاهمدت دو ساله یا حتی برنامههای میانمدت پنج ساله نیز این محدودیتها بهطور کامل دیده نمیشود، در حالی که توسعه زیرساختی نیازمند افقهای ده تا بیستساله است تا امکان هماهنگی میان بازیگران مختلف و تأمین بهموقع ظرفیت فراهم شود.
برنامهریزی بلندمدت در حد اجماع کارشناسی باقی مانده است
وی با اشاره به اینکه ضرورت برنامهریزی بلندمدت در میان متخصصان صنعت برق امری پذیرفتهشده است، تصریح کرد: این اجماع فنی هرگز به الزام اجرایی در سطح سیاستگذاری تبدیل نشده و در نتیجه، برنامههای بلندمدت صرفاً در محافل کارشناسی طراحی میشوند، بدون آنکه سازوکار تحقق آنها در نظام حکمرانی فراهم باشد.
اسدی افزود: اجرای چنین برنامههایی نیازمند هماهنگی میان نهادهای متعدد است، اما ساختار حکمرانی کشور فاقد همگرایی و ظرفیت نهادی لازم برای اجرای برنامههای بلندمدت زیرساختی است و همین مسئله باعث شده سیاستهای صنعت برق به مدیریت بحرانهای روزمره محدود شود.
جایگزینی مدیریت بحران بهجای توسعه زیرساخت
معاون پژوهش و برنامهریزی سندیکای صنعت برق با نقد رویکرد حاکم بر سیاستگذاری انرژی گفت: در سالهای اخیر، برنامههای صنعت برق عملاً به برنامههای مدیریت بحران تقلیل یافتهاند و تمرکز سیاستگذار بر حل مسائل فوری، موجب عقبافتادگی جدی در توسعه زیرساختهای تولید و شبکه شده است.
وی تأکید کرد: این وضعیت نهتنها در صنعت برق، بلکه در کل توسعه زیرساختهای کشور مشاهده میشود و نتیجه آن، شکلگیری ناترازیهایی است که امروز بهصورت خاموشی، محدودیت تولید و آسیب به بخشهای مولد اقتصاد نمایان شده است.
انتهای پیام/ انرژی
