۰۶ اسفند ۱۴۰۴

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۲۰۰۰۵ ۰۶ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۰ دسته: انرژی، صنعت برق کارشناس: محمدفاضل نصیری
۰

دولت آمریکا با مطرح کردن ادعای بی‌ثباتی و گرانی ناشی از توسعه انرژی‌های بادی و خورشیدی، بر کاهش حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر متمرکز شده است. اما بررسی عملکرد شبکه برق تگزاس، به عنوان یک نمونه، نشان می‌دهد هم‌زمان با رشد تجدیدپذیرها، شاخص‌های قابلیت اطمینان شبکه بهبود یافته و قیمت برق در تگزاس پایین‌تر از میانگین ملی باقی مانده است. ترکیب متنوع منابع، سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی و اصلاح سازِکارهای بازار برق می‌تواند هم‌زمان به پایداری و کنترل هزینه‌ها منجر شود.

به گزارش مسیر اقتصاد خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی به بررسی ادعای اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره تأثیر منفی گسترش انرژی‌های بادی و خورشیدی بر پایداری و قیمت برق پرداخته و عملکرد شبکه برق تگزاس را به‌عنوان نمونه‌ای خلاف این ادعا مورد ارزیابی قرار داده است. این گزارش با استناد به داده‌های نهادهای تنظیم‌گر و اپراتورهای شبکه، وضعیت قابلیت اطمینان، قیمت برق و ترکیب منابع تولید را در تگزاس و برخی دیگر از شبکه‌های بزرگ آمریکا مقایسه می‌کند.

بهبود قابلیت اطمینان شبکه تگزاس همزمان با رشد تجدیدپذیرها

ترامپ با استناد به «ناپایداری» انرژی‌های بادی و خورشیدی، کاهش یارانه‌ها و مشوق‌های این بخش را توجیه کرده و مدعی شده است که توسعه سریع این منابع، شبکه برق آمریکا را پرهزینه و بی‌ثبات کرده است. با این حال، داده‌های بررسی‌شده نشان می‌دهد شبکه‌ای که بیشترین سهم انرژی‌های تجدیدپذیر را در آمریکا دارد، یعنی شبکه برق تگزاس، از نظر قابلیت اطمینان عملکرد بهتری نسبت به گذشته و حتی برخی شبکه‌های متکی بر سوخت‌های فسیلی داشته است.

اپراتور شبکه برق تگزاس پیش‌بینی کرده است احتمال خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده در اوج مصرف تابستانی به شکل چشمگیری کاهش یافته و این وضعیت در مقایسه با برآوردهای سال قبل بهبود قابل توجهی را نشان می‌دهد. این تغییر بیانگر آن است که ترکیب جدید منابع تولید، در کنار اصلاحات بازار و سرمایه‌گذاری‌های پشتیبان، توانسته ریسک کمبود برق را مهار کند.

کاهش قیمت برق در تگزاس در مقایسه با میانگین ملی

در کنار بهبود قابلیت اطمینان، قیمت برق برای مصرف‌کنندگان خانگی و تجاری در تگزاس نیز پایین‌تر از میانگین ملی گزارش شده است. این در حالی است که برخی شبکه‌های بزرگ دیگر آمریکا که وابستگی بالاتری به نیروگاه‌های گاز و زغال‌سنگ دارند، با افزایش هزینه‌ها و فشار قیمتی مواجه شده‌اند. این مقایسه نشان می‌دهد ساختار بازار، تنوع منابع و نحوه تنظیم‌گری نقش تعیین‌کننده‌ای در کنترل قیمت برق دارند و صرف نوع منبع تولید، عامل اصلی افزایش هزینه نیست.

برخی پژوهشگران حوزه انرژی معتقدند طراحی محصولات بازار برق در تگزاس و تفکیک شفاف نیازهای مربوط به انرژی و قابلیت اطمینان، به این شبکه کمک کرده است تا با هزینه کمتر به پایداری بالاتری دست یابد. این رویکرد می‌تواند برای سایر شبکه‌ها، به‌ویژه در مناطقی با شرایط اقلیمی مشابه، الهام‌بخش باشد.

نقش ذخیره‌سازی برق در کاهش ریسک خاموشی

یکی از محورهای کلیدی تجربه تگزاس، سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های ذخیره‌سازی انرژی است. باتری‌های مقیاس بزرگ این امکان را فراهم کرده‌اند که برق مازاد تولیدشده از منابع بادی و خورشیدی در زمان نیاز به شبکه بازگردد. گزارش رویترز نشان می‌دهد افزودن ظرفیت‌های جدید ذخیره‌سازی طی دو سال گذشته، نقش مهمی در کاهش احتمال خاموشی‌ها ایفا کرده و به‌عنوان مکمل انرژی‌های تجدیدپذیر عمل کرده است.

این در حالی است که انتقاد اصلی سیاست‌گذاران مخالف تجدیدپذیرها، ناپیوستگی تولید این منابع عنوان می‌شود. تجربه تگزاس نشان می‌دهد این چالش، با ابزارهای فنی و تنظیم‌گری قابل مدیریت است و لزوماً به بحران قابلیت اطمینان منجر نمی‌شود.

شبکه‌های متکی بر سوخت فسیلی زیر فشار هزینه و ریسک

در مقابل، برخی شبکه‌های برق بزرگ آمریکا اتکای بالایی به نیروگاه‌های فسیلی دارند. این شبکه‌ها در سال‌های اخیر با افزایش قیمت برق و افت شاخص‌های قابلیت اطمینان مواجه شده‌اند. افزایش تقاضا ناشی از توسعه مراکز داده و خودروهای برقی، فشار مضاعفی بر این زیرساخت‌ها وارد کرده و نگرانی‌ها درباره کفایت تولید را تشدید کرده است.

برآوردهای نهادهای فدرال نشان می‌دهد در صورت عدم سرمایه‌گذاری گسترده در ظرفیت‌های جدید تولید، برخی از این شبکه‌ها در سال‌های آینده با کمبود برق و خاموشی‌های قابل توجه مواجه خواهند شد. این وضعیت، پرسش‌های جدی درباره کارآمدی سیاست حذف حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر و تمرکز صرف بر منابع فسیلی ایجاد کرده است.

پیامدهای سیاستی برای حکمرانی انرژی

تجربه تگزاس می‌تواند به‌عنوان یک نمونه سیاستی در بحث حکمرانی انرژی مورد توجه قرار گیرد. این تجربه حاکی از آن است که ترکیب متنوع منابع تولید، همراه با سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی و اصلاح سازِکارهای بازار برق، می‌تواند همزمان به بهبود قابلیت اطمینان و کنترل قیمت‌ها منجر شود. در مقابل، تداوم وابستگی به سوخت‌های فسیلی بدون نوسازی زیرساخت‌ها، ریسک‌های اقتصادی و امنیت انرژی را افزایش می‌دهد.

در این چارچوب، تصمیم‌های اخیر دولت آمریکا درباره کاهش حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر، نه‌تنها پیامدهای زیست‌محیطی، بلکه آثار اقتصادی و تنظیم‌گری گسترده‌ای خواهد داشت که تجربه تگزاس می‌تواند معیار مهمی برای ارزیابی آن‌ها باشد.

منبع: رویترز

انتهای پیام/ انرژی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.