به گزارش مسیر اقتصاد چین با انتشار نقشهراه تحول دیجیتال صنعتی، برنامه خود برای ارتقای بخش تولید را شفافتر کرده است. این سند کاربرد عملی فناوریهای دیجیتال در خطوط تولید را بهعنوان مسیری برای افزایش بهرهوری و تحقق اهداف صنعتی نوین، تعیین میکند.
از آرمان سیاستی تا یک نقشهراه عملیاتی
بالاترین نهاد تنظیمگری صنعتی چین در حال تبدیل دیجیتالیسازی صنعتی از یک آرمان سیاستی به یک نقشهراه عملیاتی است. در سپتامبر ۲۰۲۵، وزارت صنایع و فناوری اطلاعات، سندی با عنوان (MIIT) «راهنمای مرجع مبتنی بر سناریو و گراف برای ترویج تحول دیجیتال در صنایع کلیدی (ویرایش ۲۰۲۵)» را منتشر کرد. در این سند، وزارت صنایع و فناوری، ابزارهای دیجیتال خاصی را به سناریوهای تولیدی مشخص نسبت میدهد و نشان میدهد که فناوریهایی مانند پلتفرمهای اینترنت صنعتی، سیستمهای تولید هوشمند و ابزارهای مدیریت مبتنی بر داده، در کجا و چگونه باید در طول زنجیره ارزش صنعتی مستقر شوند.
محرکها و اهداف کلیدی نقشهراه تحول دیجیتال صنعتی چین
دولت چین با استفاده از نقشهراه تحول دیجیتال صنعتی، در تلاش است تا یک تناقض کلاناقتصادی عمده را حل کند؛ ظرفیت عرضه قوی در برابر تقاضای داخلی ضعیف. یعنی بهجای اتکای صرف به محرکهای مالی برای تقویت تقاضا که ممکن است ناپایدار باشد، این استراتژی بر هوشمندسازی و افزایش بهرهوری بنگاههای تولیدی متمرکز شده است. هدف این است که از یکسو با کاهش هزینهها و بهبود کیفیت، رقابتپذیری صادراتی آنها را در بازارهای جهانی تقویت کند و از سوی دیگر، با ایجاد رشد اقتصادی مبتنی بر بهرهوری و نوآوری (به جای توسعه کمّی محض)، مدل رشد بلندمدت و باکیفیتتری را پایهریزی نماید.
نوآوری کلیدی؛ نگاهی خرد به تحولی کلان
مهمترین ویژگی این راهنما، رویکرد سناریومحور و گرافبنیان آن است. به جای دستورات کلی مانند «هوشمندسازی»، تحول دیجیتال به صدها سناریوی عملیاتی مشخص در هر صنعت تجزیه شده است. برای مثال، در صنعت فولاد، سناریوهایی مانند «بهینهسازی ترکیب مواد اولیه با هوش مصنوعی» یا «پیشبینی خرابی رولینگ میل» به دقت تعریف شدهاند.
برای هر سناریو، یک گراف استاندارد ارائه میشود که چهار جزء حیاتی را به هم متصل میکند؛ دادههای مورد نیاز، مدلهای الگوریتمی، نرمافزارهای ابزاری و مهارتهای نیروی انسانی. این مدل، پیادهسازی را ماژولار، مقرونبهصرفه و قابل تکثیر در سطح ملی میکند. وزارت صنایع و فناوری چین آن را چارچوب «یک نقشه، چهار فهرست» مینامد که شامل موارد زیر است:
- عناصر داده (مانند پارامترهای تولید، دادههای وضعیت تجهیزات، دادههای بازرسی کیفیت و معیارهای مصرف انرژی)
- مدلهای دانشی (شامل مدلهای فرآیند فیزیکی و شیمیایی، الگوریتمهای بهینهسازی، مدلهای کنترل مبتنی بر قانون و مدلهای هوش مصنوعی)
- ابزار نرمافزاری (از پلتفرمهای اینترنت صنعتی و نرمافزار شبیهسازی تا سیستمهای بینایی ماشین و برنامههای کاربردی صنعتی مبتنی بر ابر)
- الزامات نیروی انسانی و مهارتی (شامل مهندسی اتوماسیون، علم داده، توسعه نرمافزار صنعتی و تخصص مهندسی خاص حوزه)
تأثیر ملموس بر دو صنعت نمونه
صنعت فولاد (نماد صنایع سنگین): در این صنعت، تمرکز اصلی بر کاهش هزینههای عملیاتی و مصرف انرژی از طریق یکپارچهسازی دادههای تولید، کیفیت و انرژی است. این امر نیاز مبرم به مواردی چون هوش مصنوعی صنعتی، سیستمهای کنترل پیشرفته دارد و فرصتی بزرگ برای جایگزینی واردات در این حوزهها ایجاد مینماید.
صنعت تجهیزات پزشکی (نماد صنایع با فناوری بالا): هدف در این صنعت، فراتر از بهرهوری، ایجاد قابلیت ردیابی کامل چرخه عمر محصول و انطباق بیعیب با مقررات جهانی است. تمرکز بر ساخت پلتفرمهای دیجیتالی، که دادههای تولید را با دادههای بیمارستانها و نهادهای نظارتی پیوند میزند. این امر تقاضا برای نرمافزارهای حکمرانی، راهحلهای همکاریپذیری و سیستمهای تعبیهشده پیشرفته را به شدت افزایش میدهد.
پیام استراتژیک به بازار: کجا سرمایهگذاری کنیم؟
این سند به وضوح مسیر جریان سرمایه و اولویتهای حمایت دولتی را ترسیم میکند. فرصتهای سرمایهگذاری کلان در این حوزهها متمرکز است:
- پلتفرمهای یکپارچهساز داده و فرآیند (اینترنت صنعتی).
- نرمافزارها و الگوریتمهای تخصصی برای حل مسائل مشخص صنعتی (Industrial AI).
- راهحلهای دیجیتال مدیریت کربن و انطباق محیط زیستی.
- خدمات آموزش و ارتقای مهارتهای دیجیتال نیروی کار صنعتی.
چشمانداز ۲۰۲۶؛ تولد یک پارادایم جدید
انتظار میرود در سال ۲۰۲۶، این تحول چهره تولید چین را دگرگون کند:
- ظهور گسترده کارخانههای هوشمند نسل جدید که در آنها داده، محور اصلی تصمیمگیری است.
- شکلگیری خوشههای صنعتی دیجیتال حول پلتفرمهای اصلی.
- افزایش رقابتپذیری جهانی محصولات چینی از طریق کیفیت یکنواخت و هزینههای بهینه.
- کاهش وابستگی در حلقههای حیاتی زنجیره فناوری مانند نرمافزارهای صنعتی و تراشههای کنترل.
منبع: چاینا بریفینگ
انتهای پیام/ دولت و حکمرانی
