مریم اطاعتی مدیر گروه محصولات علوفهای وزارت جهاد کشاورزی، در گفتگو با مسیر اقتصاد با اشاره به تغییرات اقلیمی و محدودیتهای فزاینده منابع آب گفت: سورگوم امروز بهعنوان یکی از گزینههای جدی اصلاح الگوی کشت بهعنوان جایگزینی برای ذرت بهشمار میرود؛ اما وضعیت تولید آن در بخش علوفهای و دانهای یکسان نیست.
پیشتازی تولید سورگوم علوفهای نسبت به دانه سورگوم
وی افزود: سورگوم علوفهای تا حدی در کشور جا افتاده است. بهطور میانگین سالانه حدود ۴۰ هزار هکتار از اراضی کشور زیر کشت سورگوم علوفهای میرود و ۱.۷ میلیون تن از این محصول تولید میشود. استان سیستان و بلوچستان بیشترین سهم را در تولید این محصول دارد. از این سطح زیر کشت، حدود ۲۰ هزار هکتار با استفاده از بذور بومی منطقه سیستان و بلوچستان کشت میشود و حدود ۲۰ هزار هکتار دیگر با بذور گواهیشده در سایر استانها قرار دارد. این در حالی است که دانه سورگوم سالانه بهطور میانگین در سطح زیرکشتی حدود ۶ هزار هکتار، ۸ هزار تن تولید میشود.
اطاعتی این وضعیت را نشانه شکل گرفتن الگوی مشخصی از تولید سورگوم علوفهای دانست و ادامه داد: اما سورگوم دانهای هنوز در کشور جا نیفتاده است و توسعه آن با موانع جدی مواجه است.
قیمت تضمینی و جایگزینی واردات؛ سیاستهای اجرا نشده توسعه سورگوم
مدیر گروه محصولات علوفهای وزارت جهاد کشاورزی گفت: حدود چهار سال پیش، کمیتهای در وزارت جهاد کشاورزی با هدف توسعه تولید و مصرف سورگوم، بهویژه سورگوم دانهای، تشکیل شد. در این کمیته تصمیم گرفته شد برای سورگوم دانهای قیمت تضمینی تعریف شود و همچنین بخشی از واردات ذرت دانهای به سورگوم دانهای اختصاص یابد تا بهتدریج فرهنگ تولید و مصرف آن شکل بگیرد.
وی افزود: منطق این تصمیم آن بود که ابتدا با ایجاد یک بازار اولیه و شکلگیری همزمان عرضه و تقاضا، مسیر برای تولیدکننده و مصرفکننده شفاف شود و پس از آن، واردات سورگوم بهصورت پلکانی کاهش یابد. اگرچه در سامانه بازارگاه نیز سورگوم با عنوان ذرت خوشهای معرفی شد، اما در عمل نه وارداتی انجام شد و نه قیمت تضمینی برای آن تعیین گردید.
بازار ناپایدار، مانع اصلی توسعه سورگوم
اطاعتی تصریح کرد: در حال حاضر نه کشاورز از فروش محصول خود اطمینان دارد و نه دامدار و مرغداری که قصد دارد سورگوم را وارد جیره کند، از پایداری تأمین آن مطمئن است. این نااطمینانی دوطرفه، عملاً اجازه شکلگیری بازار را نمیدهد.
مدیر گروه محصولات علوفهای وزارت جهاد کشاورزی گفت: از نظر فنی محدودیتی در جایگزینی سطح زیرکشت سورگوم بهجای ذرت وجود ندارد. البته ممکن است برای برخی دامهای پرتولید شیری، مقدار مشخصی ذرت علوفهای همچنان ضروری باشد، اما این موضوع مانع توسعه گسترده سورگوم در سایر بخشها نیست.
ضرورت شکلگیری تولید قراردادی برای فراگیری سورگوم
وی راهکار کلیدی توسعه سورگوم را «تولید قراردادی» دانست و افزود: مسیر درست این است که دامدار یا صنعت مصرفکننده، تقاضای مشخص خود را اعلام کند و کشاورز نیز با اطمینان از فروش محصول، وارد تولید شود. بدون چنین سازِکاری، نمیتوان انتظار داشت سورگوم دانهای در کشور فراگیر شود.
اطاعتی در پایان گفت: مساله امروز کشاورزی کشور انتخاب یک محصول بهجای محصول دیگر نیست؛ مساله ساختن بازاری پایدار برای کشاورزی اقلیمسازگار است و سورگوم یکی از مهمترین ابزارهای این مسیر به شمار میرود.
انتهای پیام/ کشاورزی
