به گزارش مسیر اقتصاد ایکریست[۱] موسسهای بینالمللی تحقیقاتی مستقر در هند است که در سال ۱۹۷۲ با مأموریت ارتقای امنیت غذایی و کاهش فقر در مناطق خشک و نیمهخشک تأسیس شد. این موسسه با تأمین مالی دولتها و بنیادهای بینالمللی، برنامههای تحقیق و توسعه کشاورزی اقلیممحور را پیش میبرد. تمرکز ایکریست بر توسعه گیاهان مقاوم به خشکسالی و تنشهای اقلیمی نظیر سورگوم است و از طریق اصلاح نباتات، ارتقای روشهای کشاورزی مقاوم به تنشهای زیستی و محیطی و توانمندسازی ساختارهای تحقیقاتی ملی به افزایش تابآوری نظامهای کشاورزی در کشورهای درحالتوسعه کمک میکند.
در این چارچوب، سورگوم بهدلیل مقاومت بالا به خشکی و آفات و نیز تنوع کاربرد در خوراک دام و طیور و مصارف صنعتی، بهعنوان محصولی راهبردی مورد توجه قرار گرفته است. هرچند تلاشهای اصلاحی این محصول در هند پیش از تأسیس ایکریست و با معرفی نخستین هیبرید سورگوم[۲] در سال ۱۹۶۴ آغاز شد، اما با شکلگیری ایکریست، این مؤسسه به متولی اصلی اصلاح نژاد سورگوم در مناطق خشک و نیمهخشک جهان تبدیل شد و امروز با اجرای پروژههای گوناگون و همکاری گسترده بینالمللی، نقش محوری در توسعه و تجاریسازی ارقام سازگار با تغییرات اقلیمی ایفا میکند.
چهار بخش کلیدی در برنامه اصلاح نژاد سورگوم در ایکریست
برنامه بهنژادی سورگوم در ایکریست بر مبنای نیازهای بازار و نظامهای تولید، در چهار محور طراحی شده است. محور نخست به سورگوم دانهای دیم اختصاص دارد و با هدف ارتقای امنیت غذایی در مناطق کمبارش، بر افزایش عملکرد دانه و تثبیت صفت سبزمانی تمرکز دارد. محور دوم سورگوم دانهای تحت آبیاری را پوشش میدهد که در آن، افزایش عملکرد پایدار و بهبود مقاومت به کپک دانه برای حفظ کیفیت و بازارپسندی محصول در اولویت است. محور سوم به توسعه سورگوم علوفهای معطوف است و با هدف تقویت زنجیره خوراک دام، بر افزایش زیستتوده، بهبود پنجهزنی ریشه و ارتقای مقاومت به بیماریها تمرکز میکند. در نهایت، محور چهارم سورگوم شیرین را شامل میشود که با تمرکز بر افزایش قند ساقه و عملکرد ساقه تر و خشک، پاسخگوی نیازهای تولید قند، خوراک و کاربردهای صنعتی است.
الگوی ایکریست در توسعه و بومیسازی ارقام سورگوم
ایکریست در حوزه سورگوم بهجای معرفی یک رقم با نام جهانی ثابت، ژرمپلاسم و ارقام پایه را توسعه میدهد تا هر کشور آنها را متناسب با اقلیم خود بومیسازی کند. در هند، این رویکرد به معرفی سری هیبریدهای دانهای سیاساچ[۳] منجر شده است. در کشورهای آفریقایی نیز ارقام توسعهیافته با مشارکت ایکریست با نامهای ملی عرضه میشوند که از جمله آنها میتوان به سری سامسورگ[۴] که مناسب با اقلیم منطقه ساوانا در نیجریه است و هیبریدهای دانهای آیسیاساچ[۵] اشاره کرد. علاوه بر این، در بخش علوفهای و سورگوم شیرین، سری رقم آیسیاساساچ[۶] برای کاربردهای خوراک دام و مصارف صنعتی توسعه یافتهاند.
نگاه بینالمللی ایکریست در تبادل بانک ژن سورگوم
بهطور کلی، ایکریست مواد ژنتیکی جدید را در قالب یک رویکرد مشارکتی با مراکز تحقیقات کشاورزی کشورهای مختلف و شرکتهای خصوصی به اشتراک میگذارد. برای مثال، در سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۰۰۰ نمونه بذر از ارقام مختلف سورگوم برای انجام آزمونهای میدانی به این مراکز ارسال شد. ارقام اصلاحشده در شرایط متنوع اقلیمی و زیستی از نظر عملکرد، سازگاری ژنتیکی و میزان تابآوری ارزیابی میشوند و نتایج حاصل، مبنای بهبود مستمر برنامههای بهنژادی قرار میگیرد. این فرایند، ضمن تقویت تنوع ژنتیکی، به افزایش تابآوری تولید سورگوم در برابر تنشهای اقلیمی، آفات و بیماریها و انطباق بهتر ارقام اصلاحی با نیازها و شرایط واقعی کشورها کمک میکند.
منبع: Sorghum-id
پانویس:
[۱] International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics
[۲] CSH-1
[۳] CSH
[۴] SAMSORG
[۵] ICSH
[۶] ICSSH
انتهای پیام/ کشاورزی
