به گزارش مسیر اقتصاد رئیسجمهور چین در مقالهای که از سوی ژورنال رسمی حزب کمونیست منتشر شد، خواستار این شده است که رنمینبی (یوان) به عنوان یک ارز قابلاتکا در تجارت، سرمایهگذاری و ذخایر جهانی جایگاه بیشتری پیدا کند. او بر لزوم ایجاد «ارز قدرتمند» تأکید کرده که بتواند در بازارهای جهانی بهطور گسترده مورد استفاده قرار گیرد و به وضعیت ارز ذخیره جهانی نزدیک شود.
این بیانیه یکی از واضحترین بازتابهای رسمی چشمانداز چین درباره جایگاه پول ملی در نظم جهانی است. رهبران پکن دیگر فقط به توسعه ابزارهای تسویه و استفاده محدود یوان در معاملات دوجانبه اکتفا نمیکنند، بلکه میخواهند این ارز نقش راهبردیتری در نظام پولی جهانی پیدا کند.
وضعیت فعلی یوان در نظام پولی جهانی
در حال حاضر سهم یوان در ذخایر رسمی حدود ۱.۹۳ درصد است، در حالی که دلار آمریکا بیش از ۵۷ درصد از کل ذخایر جهانی را تشکیل میدهد. یورو با حدود ۲۰ درصد در مقام دوم قرار دارد. این آمار نشان میدهد که یوان هنوز نقش عمدهای در ذخایر رسمی ندارد و پس از یورو، ین، پوند و سایر ارزها موقعیت بسیار پایینتری دارد.
هرچند این سهم به نسبت دو دهه گذشته، که تقریباً ناچیز بود، اندکی افزایش یافته، اما فاصله نسبی با دلار همچنان بزرگ است.
سابقه بینالمللیسازی یوان
چین از سالها پیش تلاش کرده است یوان را در نظام پرداختهای بینالمللی توسعه دهد. ابزارهایی مانند شبکه پرداخت بینبانکی چین (CIPS) و برنامههای تسویه یوانی با برخی شرکای تجاری، بخشی از این تلاش بودهاند.
سیاستگذاری جهت بینالمللیسازی پول ملی در چند مرحله قابل مشاهده است: گسترش استفاده از یوان در قراردادهای تجارت بینالمللی، ایجاد ابزارهای مالی بر اساس یوان در بازارهای فرامرزی و در نهایت توسعه زیرساختهای پرداختی مستقل از دلار.
موانع ساختاری در برابر یوان
در عین حال برای اینکه یوان بتواند سهم واقعیتری در ذخایر جهانی پیدا کند، با چالشهای ساختاری متعددی مواجه است.
اولین چالش باز بودن حساب سرمایه است؛ برای سرمایهگذاران بینالمللی، امکان ورود و خروج آزاد سرمایه به یک کشور از طریق ارز ملی یکی از پیششرایط استفاده گسترده از آن ارز است. مسئله بعدی قابلتبدیل بودن کامل یک ارز بینالمللی است؛ یوان هنوز تحت کنترلهای ارزی قرار دارد که استفاده آزاد از آن در معاملات بینالمللی را محدود میکند.
در نهایت اعتماد و نقدشوندگی نیز نقشی اساسی دارد؛ دلار آمریکا بهدلیل سالها استفاده جهانی، بازارهای عمیق و قابلاتکا دارد و اعطای چنین جایگاهی به یوان نیازمند زمان، شفافیت و نهادهای مالی معتبر است.
روند تضعیف دلار و تقویت یوان ادامه دارد
در سالهای اخیر، سهم دلار در ذخایر جهانی کاهش تدریجی داشته است؛ از حدود ۷۱ درصد در سال ۲۰۰۰ به حدود ۵۷ درصد در ۲۰۲۵. همزمان، سهم یوان از ذخایر اندکی افزایش یافته است، هرچند هنوز بسیار پایینتر از ارزهای مهم دیگر است. این تغییر جزئی نشان میدهد که نظام پولی بینالملل به کندی در حال تطبیق با چندقطبی مالی است، اما این روند کند و بهتدریج اتفاق میافتد.
بیانیه رسمی اخیر نشان میدهد چین مسیر خود را از یک راهبرد توسعه تجارت یوانی به یک هدف ساختاری برای ارتقای نقش یوان در ذخایر جهانی تبدیل کرده است. این تغییر، با رویکردی بلندمدت، نیازمند توسعه نهادهای مالی، شفافیت بیشتر و تعامل با نهادهای جهانی است.
اگرچه رهبران چین تصریح کردهاند که هدف آنها جایگزینی کامل دلار نیست، بلکه ساخت یک چندقطبی مالی با حضور یوان بهعنوان یک ارز مهم جهانی است، این گام میتواند در بلندمدت بر تنوع ارزی در تجارت و ذخایر جهانی تأثیر بگذارد.
منبع: فایننشال تایمز
انتهای پیام/ تجارت و دیپلماسی
