۰۳ بهمن ۱۴۰۴

مسیر اقتصاد؛ رسانه تصمیم‌سازان اقتصاد ایران

شناسه: ۲۱۸۲۲۳ ۳۰ دی ۱۴۰۴ - ۱۰:۲۰ دسته: کشاورزی کارشناس: مهدی سروی
۰

کاهش اخیر قیمت مرغ در بازار مصرف، بیش از آنکه نشانه بهبود پایدار در تولید و تنظیم بازار باشد، حاصل فشار نقدینگی بر تولیدکنندگان و رفتار کوتاه‌مدت عرضه است. افزایش قیمت نهاده‌ها، ضعف سرمایه در گردش و اختلال در جوجه‌ریزی پایدار، زمینه‌ساز کاهش مقطعی قیمت و در عین حال شکل‌گیری شوک قیمتی در ماه‌های آینده خواهد بود؛ تجربه‌ای که پیش‌تر در سال ۱۴۰۱ نیز تکرار شده است. تداوم این وضعیت، بازار مرغ و به طور مشابه بازار گوشت قرمز را با خطر کاهش تولید و کمبود مواجه می‌کند. از این‌رو، تمرکز سیاست‌گذار باید از مدیریت ظاهری قیمت به سمت تأمین نهاده‌ها و سرمایه در گردش تولیدکنندگان تغییر یابد.

مسیر اقتصاد/ در شرایطی که قیمت نهاده‌ها و خوراک دام در هفته‌های اخیر جهش قابل توجهی داشته و مرغداران برای تأمین سرمایه در گردش اولیه با چالش جدی روبه‌رو هستند، توقف یا رکود در جوجه‌ریزی‌های جدید امری محتمل است.

کاهش مقطعی قیمت مرغ در کانون توجه

همزمان، ارائه اخبار و کارهای رسانه‌ای برخی جریانات مبنی بر «کاهش قیمت محصولاتی نظیر مرغ و تخم‌مرغ» و «افزایش سرعت تأمین پایدار کالا» از سوی برخی مسئولین و کارشناسان، در حالی که زیرساخت‌های تولید (مانند جوجه‌ریزی پایدار) دچار اعوجاج و مشکلات جدی شده است، می‌تواند به فعالان بازار، مصرف‌کنندگان و تصمیم‌گیران اقتصادی تصویری نادرست از آینده ارائه دهد.

به عنوان مثال، معاون برنامه‌ریزی اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی اخیراً اعلام کرده است: «قیمت‌های مرغ و تخم‌مرغ طی روزهای اخیر کاهشی بوده، اما باید در یک نقطه تعادل مشخصی تثبیت شوند.»

تجربه سال ۱۴۰۱ در مدیریت حذف ارز ترجیحی

بررسی شرایط فعلی با توجه به اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی و مرور تجارب مشابه سال ۱۴۰۱، نشان می‌دهد که کاهش مقطعی قیمت مرغ در بازار مصرف، موضوعی کاملاً قابل پیش‌بینی بوده است. این کاهش، نه تنها دستاورد مدیریتی محسوب نمی‌شود بلکه در صورت عدم پیش‌بینی تمهیدات لازم، طی ماه‌های آینده شاهد رشد چشمگیر قیمت و حتی کمبود مرغ در بازار خواهیم بود.

در نمودار زیر روند تغییرات قیمت هر کیلوگرم مرغ از سال ۱۴۰۰ تا مهر ماه سال جاری نشان داده شده است.

هشدار یک بحران پنهان در چرخه تولید

دلیل اصلی کاهش قیمت مرغ طی روزهای اخیر، جذابیت بالای قیمت محصول بوده است (قیمت‌ها در روزهای گذشته به بیش از ۳۰۰ هزار تومان نیز رسیده بود). این جذابیت، مرغداران را به انگیزه کسب سود بیشتر و جبران خلا سرمایه در گردش لازم برای تولید ماه آتی، ترغیب کرده تا مرغ‌های خود را از سنین ۳۵ روزگی به بعد کشتار کنند. این امر عرضه را در بازار افزایش داده است، اما از سوی دیگر، کاهش تقاضا ناشی از گران شدن مرغ در نهایت قیمت‌ها را کاهشی کرده است؛ مسئله‌ای کاملاً اقتصادی که دقیقاً در تجربه مشابه سال ۱۴۰۱ نیز رخ داد.

این در حالی است که طبق محاسبات صورت گرفته، بر مبنای قیمت جدید نهاده‌ها و حفظ توان اقتصادی پرورش‌دهندگان مرغ مادر برای تولید جوجه یک‌روزه گوشتی مورد نیاز، قیمت تمام‌شده مرغ طی ماه‌های آینده باید حداقل ۲۷۰ هزار تومان باشد. بنابراین تفاوت فاحش میان این عدد و قیمت‌های فعلی بازار، نشان از یک شوک قیمتی ناپایدار دارد که در صورت عدم مدیریت مناسب، عواقب زیانباری برای چرخه تولید مرغ در کشور خواهد داشت.

گوشت قرمز نیز شرایط مشابهی دارد

گفتنی است مشابه شرایط پیش‌آمده برای بازار گوشت مرغ، احتمالاً از اواسط بهار تا اواخر تابستان سال آینده برای گوشت قرمز نیز تکرار خواهد شد. چرا که افزایش عرضه دام به بازار که معمولاً از اواسط بهار رخ می‌دهد، در کنار مولفه جذابیت قیمت‌ها، منجر به کاهش قیمت دام خواهد شد. با تداوم احتمالی این شرایط، دامداران در نهایت به دلیل نداشتن سرمایه در گردش، اقدام به حذف گله‌های مولد خود خواهند کرد؛ مسئله‌ای که علی‌رغم کاهش قیمت در آن برهه، تولید دام و گوشت قرمز را برای ماه‌ها و فصول بعدی با مشکلات جدی مواجه می‌سازد.

لذا، ضروری است متناسب با شرایط جدید، اقدامات اساسی در زمینه تأمین و توزیع نهاده‌ها تا تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان انجام شود تا در ماه‌های آتی شاهد مشکلات چشمگیر در بازار این اقلام اساسی نباشیم.

انتهای پیام/ کشاورزی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.