به گزارش مسیر اقتصاد نشست «کشاورزی و مسئله آب؛ بحران مدیریت یا بحران اقلیم» روز سه شنبه ۲۹ آبانماه ۱۴۰۳ از ساعت ۱۴ الی ۱۷ و با میزبانی «سازمان ملی بهرهوری ایران»، با حضور جمعی از اساتید و صاحبنظران و فعالان این حوزه برگزار شد. این نشست، اولین نشست تخصصی از یازدهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی بود که در بازه آبان تا اسفندماه سال جاری با موضوع «امنیت غدایی؛ کشاورزی بهرهور و تجارت تحریمناپذیر» در حال برگزاری است. یازدهمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی فرآیندی چندماهه است که با افتتاحیه شروع شده، سپس با چندین نشست تخصصی ادامه مییابد و در نهایت با برگزاری اختتامیه در تاریخ ۲۹ بهمن ماه و همزمان با سالروز ابلاغ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی به کار خود پایان میدهد. همچنین در جریان این همایش، به جای مقاله «طرح سیاستی» دریافت، بررسی و داوری میشود تا مورد استفاده تصمیمگیران و دستگاهها قرار گیرد.
در اولین نشست از این همایش به انتقال تصدی گری بر منابع آب کشور به بخش کشاورزی و میزان بهره وری مصرف آب و رشد بخش کشاورزی پرداخته شد.
باید پایداری منابع آب را در کنار فراهمی غذا دید
بهیه جعفری معاون دفتر برنامه ریزی شرکت مدیریت منابع آب ایران در این نشست گفت: مفهوم بهره وری آب به طور کلی در خصوص آب کشاورزی تمرکز دارد. از طرفی چون امنیت غذایی هم مهم است باید پایداری منابع آب را در کنار فراهمی غذا دید. طبق اسناد جهانی، امنیت غذایی لزوما مبتنی بر خودکفایی نیست و فراهمی غذا باید با تاب آوری پایدار هدفگیری شود. با این حال در کشور ما مفهوم امنیت غذایی به مقدار زیادی همراه با معنای خودکفایی در نظر گرفته میشود.
الگوی کشت بر اساس نیاز بازار است
جعفری در خصوص تاثیر متصدی منابع آب بر اجرای الگوی کشت، المانهای متعددی را در پیاده سازی این الگو موثر دانست و گفت: الگوی کشت بر اساس نیاز بازار تحمیل میشود و هیچ کجای جهان crop pattern توسط کسی ابلاغ نمیشود، بلکه کشاورز به سود خودش و مزیت نسبی کشورش نگاه میکند تا چه بکارد.
وی افزود: در وزارت جهاد کشاورزی تلاش زیادی شده که الگوی موجود به سمتی برود که امنیت آبی هم رعایت شود. اما پیاده سازی این الگو چه تصدی مدیریت منابع آبی واگذار بشود یا نشود، الزامات پیچیدهای دارد. به طور مثال به دلایل اقتصادی نمیتوان کشاورز را منع کرد که در پایین دست کرخه برنج نکارد و در موارد فراوانی نیاز بازار مانع اجرای الگوی کشت دستوری می شود.
الگوی کشت بر اساس مزیتهای نسبی هر کشور است
معاون دفتر برنامه ریزی شرکت مدیریت منابع آب ایران خاطرنشان کرد: شاخص سرانه آب تجدید شونده عدد ۱۷۰۰ را به عنوان تنش آبی تعیین کرده است، یعنی اگر کشوری بیشتر از ۱۷۰۰ متر مکعب به ازای هر نفر در سال آب داشته باشد این کشور از نظر منابع آبی وضعیتی عادی دارد. بر اساس این شاخص کشور ما ذاتا با کمبود آب مواجه است و بنابراین سیاستهای تولید نیز باید با این موضوع تطبیق داشته باشد؛ اما ما میخواهیم در همه کالاها خودکفا شویم که همخوانی با منابع آبی ندارد.
وی افزود: واگذاری تصدی بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی و سطحی به تشکلهای بهره برداران کشاورزی در بند ت ماده ۴۰ برنامه هفتم پیشرفت آمده و به عنوان تکلیف وزارت نیرو مطرح شده است. این بند قاعدتاً باید اجرا شود اما ضروری است این انتقال تصدی طی یک فرایند گذار محقق شود.
جعفری گفت: الگوی کشت بر اساس مزیتهای نسبی هر کشور نهادینه میشود. شرایط اقلیمی بر کشاورزی و الگوی کشت اثرگذاری بالایی دارد و پیشبینی شرایط اقلیمی چیزی نیست که لزوماً از قبل امکانپذیر باشد. به همین دلیل بسیاری از کشورها برای جبران این نقیصه از سازوکار بیمه استفاده میکنند.
«بخشی نگری» یکی از چالشهای مهم تصدیگری در بخش آب است
وی افزود: یکی از چالشهای مهم تصدیگری در بخش آب، بخشی نگری هر دستگاه و وزارتخانه است و برای این موضوع نیاز به انسجام و کلینگری در تصمیمگیری است. یکی از مهمترین نیازهای کشور، اصلاح الگوی توسعه است. با توجه به منابع محدود کشور، امکان پاسخگویی به همه نیازها در هر بخش وجود ندارد و لذا باید الگوی توسعه با یک نگاه همه جانبه بازنگری شود.
انتهای پیام/ کشاورزی
سلام علیکم
در مورد امکانات و استعدادهای ایران اسلامی عزیز
سلام علیکم وقت شما بخیر با توجه به موضوع آب و اقلیم ایران پیشنهاد #قنات_دریا ارائه می گردد :
موضوع: احیا کویر لوت و تغییر اقلیم خشک فلات مرکزی ایران با #قنات_دریا
هدف:
افزایش رطوبت در اقلیم مرکزی ایران و ایجاد یک میلیون شغل مرتبط با کشاورزی و خودکفایی در تولید روغن خوراکی و کمک به تامین علوفه دامی و تولید نمک سبز و جلبک اسپیرولینا و ایجاد دریاچه مصنوعی چندمنظوره
عنوان پیشنهاد :
احیا کویر لوت با وسعتی در حدود کشور هلند بدون مصرف انرژی فسیلی با انتقال آب شور دریای مکران توسط یک قنات(تونل) با شیب منفی بسیار کم به زیر کویر لوت و بالا آوردن آب شور به وسیله برق خورشیدی و کشت دانه روغنی گیاه شورزی #سالیکورنیا و #جلبک_اسپرولینا
ویژگیهای کویر لوت :
کویر لوت مانند یک بشقاب گود با وسعت در حدود ۵ برابر خلیج فارس یا به اندازه کشور هلند است و عمق متوسط آن در حدود ۶۰ متر میباشد و حداقل ارتفاع آن از سطح دریا در حدود ۳۰۰ متر و دارای اقلیمی گرم و خشک است .
در بین دو ناحیه کوهستانی زاگرس ایران و ارتفاعات افغانستان واقع شده و به خاطر اختلاف دمای بسیار زیاد با این دو ناحیه ، جریان هوایی بسیار قوی از کویر به تمامی نواحی اطراف آن مثل یک هشتپا میوزد که مهمترین و قویترین آنها باد ۱۲۰ روزه سیستان است .
گرمترین منطقه در سطح کره زمین با دمای بالای ۷۰ درجه سانتیگراد است.
دارای بستر سنگی نفوذ ناپذیر میباشد و به واسطه عدم نفوذ آب به لایههای زیرین در گودترین ناحیه کویر آب شور وجود دارد که تنها با برداشتن یک متر از ماسههای روی زمین به آب شور میرسیم.
حداقل فاصله کویر لوت از دریا حدود ۱۵۰ کیلومتر میباشد.
پیشنهاد :
یک تونل (قنات) از ساحل دریای مکران به زیر کویر لوت احداث شود که دارای شیب منفی بسیار اندکی باشد تا آب شور به صورت ثقلی و آرام و بدون تلاطم در تونل جاری گردد و طول این تونل حداقل ۱۵۰ کیلومتر در نظر گرفته شود.
برای بالا آوردن آب از کانال در ناحیه کویر میتوان هر ۵ کیلومتر یک ایستگاه برق خورشیدی احداث کرد و از طریق چاهکی که روی تونل (قنات) ایجاد می گردد آب را بوسیله پمپ بالا آورد البته خود آب در چاهک پمپاژ تا ارتفاع صفر سطح دریا بالا میآید و تنها ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر نیاز به پمپاژ آب به طرف بالا داریم
با آبشور دریا میتوان دانه روغنی گیاه شورزی سالیکورنیا را کشت کرد این گیاه از ۴۰ درصد نمک تشکیل شده و در شوری دو برابر آب شور دریا قابل کشت است .یکی از محصولات نمک سبز است که پودر خشک گیاه سالیکورنیا می باشد و بسیار گرانبها است .
عملکرد دانه روغنی سالی کورنیا در حدود یک پنجم دانه روغنی کلزا است یعنی در حدود ۵۰۰ کیلو دانه روغنی سالیکورنیا از هر هکتار زمین قابل برداشت است که با آب شیرین و دانه روغنی کلزا این رقم به طور متوسط حدود دو و نیم تا ۳ تن میباشد و کیفیت روغن سالیکورنیا در حد بهترین روغنهای سرخ کردنی میباشد و با کشت وسیع میتوان در روغن خوراکی خودکفا شد و بلکه جزو چند صادرکنندگان اول جهان قرار گرفت . کنجاله این گیاه و حتی خود گیاه بصورت مستقیم برای تامین ۱۰ درصد از خوراک دام سنگین قابل استفاده است.
همچنین امکان تولید جلبک اسپیرولینا با آب شور دریا و تحت آفتاب مستقیم وجود دارد که خواص ویژه و قیمت بالایی دارد .
سهولت در توسعه این طرح بخاطر #زمین_و_آب_رایگان فراهم است .
با توجه به تنوع محصولات و گردشگری و ... ، اشتغال زایی حداقل یک نفر به ازای هر هکتار قابل دستیابی است .
#قنات_دریا یعنی انتقال آب دریا به زیر کویر لوت و بالا آوردن آن بدون نیاز به انرژی برق شبکه سراسری یا مصرف سوخت گازوئیل میباشد و تنها به کمک نیروی ثقلی و انرژی خورشیدی این آب نامحدود از دریا به سطح کویر منتقل میشود و با توجه به وسعت کویر میتوان این طرح را فازبندی کرد و بعد از احداث فاز ۱ و کارخانه روغن کشی و کارخانه نمک سبز و مراکز فرآوری و بسته بندی اسپیرولینا و ... و دستیابی به بازار داخلی و خارجی ، فازهای بعدی بالا آوردن آب و احداث کارخانه را به بخش خصوصی واگذار کرد.
با توجه به دمای بسیار بالای کویر لوت و تبخیر شدید آب در صورت کشاورزی وسیع و یا ایجاد دریاچه مصنوعی ، رطوبت در ناحیه کویری بالا میرود و در نتیجه هوای خشک که از کویر به نواحی اطراف میوزید درصد رطوبتش بالا می رود و هرچه این درصد رطوبت بالاتر باشد ما به سمت تغییر اقلیم مثبت میرویم .
در حال حاضر #کویر_لوت مانند یک #کولر_بدون_آب_با_دور_تند موتور کار میکند و باد گرم به نواحی اطراف خود میدمد و درصورتیکه اگر سراسر کویر لوت آب داشت و سرسبز بود #دمای_کویر_کاهش_مییافت و مانند یک #کولر_با_دور_کند_باد_خنک به نواحی اطراف مخصوصا سیستان می وزید و البته تاثیر بسیار بالایی در نواحی کوهستانی اطراف مانند بوشهر و کرمان خواهد داشت
#قنات_دریا