توافق ایران و آمریکا نزدیک است؛ اما نه برای صلح، برای مدیریت بحران

بررسی تحولات میدانی در تقابل ایران و آمریکا حاکی از آن است که توافق بین دو طرف بیش از هر زمان دیگری به محتمل‌ترین گزینه تبدیل شده است. اما نباید از این توافق احتمالیِ بسیار مبهم و کلی، انتظار بیش از اندازه داشت. توافق احتمالی نه تحریم‌ها را رفع می‌کند، نه غرامت جنگ را تعیین تکلیف می‌کند، نه پرونده هسته‌ای را می‌بندد و نه سایه جنگ را از سر ایران برمی‌دارد. این توافق تنها قرار است بحران فعلی را مهار کند: ایران عبور از تنگه هرمز را روان‌تر می‌کند، آمریکا فشار محاصره را کاهش می‌دهد و دو طرف اختلافات اصلی را به مراحل بعدی واگذار می‌کنند. اما اهمیت واقعی مرحله بعد نه در متن مبهم توافق، بلکه در گام‌های پس از آن است. ایران اگر این وقفه را نقطه آغاز ساختن نظم جدید بداند، می‌تواند از تنگه هرمز نه فقط برای فشار بر غرب، بلکه برای خروج از انزوا، جذب سرمایه‌گذاری، شکل‌دهی به ترتیبات اقتصادی تازه و افزایش هزینه جنگ علیه خود استفاده کند. در مقابل مسیرهایی چون انتظار بی‌جا از به نتیجه رسیدن مراحل آتی مذاکرات و تداوم مسیر انزوای بین‌المللی بدون باور به جایگاه ویژه ایران بعد از جنگ، در آینده نزدیک ممکن است بار دیگر آتش جنگی جدید را شعله‌ور کند.