به گزارش مسیر اقتصاد وابستگی به نفت خلیج فارس در همه این کشورها یکسان نیست. چین، هند، کرهجنوبی و ژاپن همگی از مسیر تنگه هرمز نفت وارد میکنند، اما میزان آسیبپذیری آنها به ساختار سبد وارداتی و میزان تنوع تأمینکنندگان بستگی دارد. رویترز برآورد کرده چین در سهماهه نخست ۲۰۲۵ روزانه ۵.۴ میلیون بشکه نفت خام از مسیر تنگه هرمز وارد کرده است؛ رقمی بالاتر از هند، کرهجنوبی و ژاپن، اما چین به دلیل تنوع منابع، از بسیاری همسایگان آسیایی خود مقاومتر است.
چین؛ واردات زیاد، وابستگی کمتر به یک منبع
در نمودار رویترز، چین با وجود حجم بالای واردات نفت، سبدی متنوعتر از دیگران دارد. روسیه و عربستان دو تأمینکننده اصلی چین هستند، اما هیچکدام سهمی بالاتر از ۲۰ درصد ندارند. عراق، عمان، امارات و نفتی که با برچسب مالزی وارد میشود نیز در سبد چین حضور دارند. خود رویترز در توضیح نمودار تأکید کرده بخش بزرگی از نفتی که با نام مالزی دیده میشود، در واقع نفت ایران است که با برچسب تازه وارد بازار چین شده است.
این تنوع باعث میشود فشار بحران خلیج فارس برای چین بیشتر از مسیر افزایش قیمت جهانی نفت منتقل شود، نه از مسیر کمبود فوری عرضه. به بیان دیگر، چین از بسته ماندن تنگه هرمز آسیب میبیند، اما شوک آن در مقایسه با کشورهای وابستهتر، دیرتر و کنترلپذیرتر ظاهر میشود. رویترز همچنین نوشته چین علاوه بر تنوع واردات، ذخایر بزرگ نفتی دارد و برخی برآوردها نشان میدهد ذخایر نفت این کشور میتواند برای چند ماه واردات عبوری از تنگه هرمز را جبران کند.
هند؛ تنوع نسبی با تمرکز بیشتر
هند نیز در مقایسه با ژاپن و کرهجنوبی وضعیت متنوعتری دارد. بر اساس نمودار، واردات نفت هند میان روسیه، عراق، عربستان و امارات تقسیم شده است. با این حال، تمرکز هند از چین بیشتر است؛ زیرا روسیه و عراق سهم قابل توجهی از سبد وارداتی این کشور را تشکیل میدهند. بنابراین هند در برابر اختلال تنگه هرمز از ژاپن و کرهجنوبی مقاومتر است، اما انعطاف چین را ندارد.
ژاپن و کرهجنوبی؛ وابستگی مستقیم به خلیج فارس
نقطه اصلی نمودار، آسیبپذیری بالای ژاپن و کرهجنوبی است. کرهجنوبی بخش بزرگی از نفت خود را از عربستان، آمریکا، امارات و کویت تأمین میکند، اما همچنان وابستگی مهمی به نفت خلیج فارس دارد. ژاپن وضعیت حساستری دارد؛ زیرا طبق توضیح رویترز، این کشور معمولاً نزدیک به ۸۰ درصد نفت خود را از عربستان و امارات خریداری میکند.
به همین دلیل، اختلال در تنگه هرمز برای ژاپن و کرهجنوبی فقط به معنای افزایش قیمت نیست. این کشورها با نگرانی جدیتری درباره امنیت عرضه روبهرو میشوند، چون جایگزینی سریع محمولههای نفتی خلیج فارس برای آنها دشوارتر است. برخلاف چین که از روسیه، ایران، ونزوئلا و چند مسیر دیگر نفت میگیرد، ژاپن و کرهجنوبی به دلیل ساختار جغرافیایی و محدودیت دسترسی به خطوط زمینی، بیشتر به جریان پایدار نفت دریابرد وابستهاند.
تنوع واردات، سپر چین در بحران هرمز
نمودار رویترز در نهایت نشان میدهد حجم وابستگی به تنگه هرمز بهتنهایی معیار کافی برای سنجش آسیبپذیری نیست. چین بزرگترین واردکننده نفت عبوری از این مسیر است، اما به دلیل تنوع تأمینکنندگان، ذخایر نفتی و مسیرهای مکمل، در برابر بحران انعطاف بیشتری دارد. در مقابل، ژاپن و کرهجنوبی حتی با حجم واردات کمتر، به دلیل تمرکز بالای تأمین از چند کشور خلیج فارس، بیشتر در معرض ریسک کمبود عرضه قرار میگیرند.
بنابراین در بحران کنونی، چین بیش از آنکه از خطر فوری نبود نفت آسیب ببیند، از افزایش قیمت جهانی و اختلال در تجارت انرژی متأثر میشود. اما برای ژاپن و کرهجنوبی، تداوم بسته ماندن تنگه هرمز میتواند خیلی سریعتر به بحران امنیت انرژی تبدیل شود؛ بحرانی که نه فقط قیمت، بلکه اصل دسترسی به محمولههای نفتی را تحت فشار قرار میدهد.
منبع: رویترز
انتهای پیام/ انرژی
