به گزارش مسیر اقتصاد به تازگی نشست صنایع اروپایی در شهر آنتورپ برگزار شده و امانوئل ماکرون رییس جمهور فرانسه یکی از سخنرانان اصلی این نشست بوده است. ماکرون در این نشست در مقابل رهبران صنعتی اروپا، حرفش را بدون تعارف شروع میکند: اروپا با یک «گذار کوتاهمدت» روبهرو نیست، بلکه با یک تغییر ساختاری روبهروست. انرژی ارزان روسیه در سال ۲۰۲۲ متوقف شد و «راه بازگشتی وجود ندارد». چین دیگر بازار مطمئن صادراتی اروپا نیست و حتی در سال ۲۰۲۵، آلمان برای نخستین بار با چین کسری تجاری داشته است. در همان حال، ایالات متحده نیز با ابزارهایی چون تعرفه و سیاستهای حمایتی گسترده، فضای رقابت را تنگتر کرده است.
اروپا سه راه پیش رو دارد: «افول»، «وادادگی» یا «بیداری»
در چنین شرایطی، ماکرون میگوید اروپا سه انتخاب دارد: یا با همان سرعت کند گذشته حرکت کند و به «افول آرام» تن دهد؛ یا سازش کند و به نوعی «وادادگی» تن بدهد؛ یا بیدار شود و با شتاب و مقیاس تازهای تصمیم بگیرد. او راه سوم را تنها گزینه ممکن میداند: تبدیل اروپا از یک بازار بزرگ مصرفی به یک قدرت اقتصادی مستقل.
صنعت؛ خط مقدم نبرد اقتصادی
در نگاه ماکرون، مسئله فقط رشد اقتصادی نیست؛ مسئله بقاست. اگر اروپا ظرفیت تولید خود را در حوزههایی مانند پتروشیمی، فولاد، داروسازی و فناوریهای کلیدی از دست بدهد، نه فقط اشتغال، بلکه توان دفاعی، امنیت دارویی و حتی گذار سبزش را هم از دست خواهد داد.
او بارها از واژه «اضطرار» استفاده میکند و هشدار میدهد برخی بخشهای صنعتی ممکن است در ماهها و فصلهای آینده از بین بروند، اگر تصمیمها سریع گرفته نشوند.
انرژی؛ جایی که صنعت نفس میکشد
بخش اصلی سخنان ماکرون به انرژی اختصاص دارد. از نگاه او، انرژی ستون فقرات صنعت اروپاست و امروز همین ستون زیر فشار است. او صریح میگوید: حرکت به سمت اقتصاد کمکربن به گران شدن انرژی و صنعتزدایی منجر شده، نه کربنزدایی.
به باور او، اروپا نمیتواند همزمان اهداف اقلیمی بلندپروازانه داشته باشد و اجازه دهد کارخانههایش تعطیل شوند. قیمت بالای انرژی در کنار هزینههای کربنی، اگر بدون تدبیر اجرا شود، نتیجهاش خروج سرمایه و انتقال تولید به خارج از قاره خواهد بود.
اتحاد انرژی؛ از شعار تا زیرساخت
ماکرون معتقد است اروپا هرگز یک بازار واقعی واحد برای انرژی نساخته است. راهحل او ساخت یک «اتحاد انرژی» واقعی با شبکههای یکپارچه و اتصالهای فرامرزی گسترده است. در تصویر او، باید یک شبکه اروپایی شکل بگیرد که «الکترونهای کمکربن» آزادانه در آن گردش کنند. برق میتواند از باد فراساحلی، خورشید اسپانیا یا نیروگاه هستهای فرانسه بیاید؛ مهم این است که کمکربن، رقابتی و در خاک اروپا تولید شده باشد. صنعت هم باید بتواند با قراردادهای بلندمدت، قیمت انرژی خود را با دیدی روشن و قابل پیشبینی تثبیت کند.
پایان دعوای هستهای و تجدیدپذیر
یکی از مهمترین جملات ماکرون این است: نباید بین انرژی هستهای و انرژیهای تجدیدپذیر تفکیک قائل شویم. او میگوید اروپا سالها وقت خود را صرف تمایزگذاری سیاسی میان این دو کرده، در حالی که معیار باید ساده باشد: انرژی کمکربن و قابل اتکا.
از نگاه او، هستهای بخشی از پاسخ است؛ همانقدر که تجدیدپذیرها هستند. او حتی به فناوریهای نوین مانند راکتورهای کوچک مدولار (SMR) اشاره میکند و میگوید بدون سرمایهگذاری عمومی و حمایت هدفمند، اروپا در این رقابت از آمریکا عقب خواهد ماند. بیطرفی فناورانه، یک اصل کلیدی در نسخه ماکرون است.
کربنزدایی بدون نابودی صنعت
ماکرون از سازوکار تعدیل کربن مرزی (CBAM) دفاع میکند و آن را تنها راه جلوگیری از دور زدن مقررات زیستمحیطی میداند. به باور او، اگر اروپا هزینه کربن را بر تولیدکننده داخلی تحمیل کند اما واردات را با همان استاندارد نسنجد، عملاً صنعت خود را مجازات کرده است. او بر «بند آینهای» تأکید میکند: هر مقرراتی که بر صنعت اروپایی اعمال میشود، باید در برابر واردات هم اجرا شود. در مورد نظام تجارت انتشار (ETS) نیز میگوید حذف آن اشتباه است، اما میتوان عواید آن را پیشخور کرد و برای تسریع گذار و حمایت از صنایع آسیبپذیر هزینه نمود.
ترجیح اروپایی؛ بازگشت سیاست صنعتی
ماکرون از واژه «حفاظت» استفاده میکند، اما آن را مترادف حمایتگرایی کور نمیداند. او میگوید چین و آمریکا از تولیدکنندگان داخلی خود حمایت میکنند، اما اروپا اغلب با سادهلوحی بازارش را بیدفاع میگذارد. پیشنهاد او تعریف حداقل سهم «محتوای اروپایی» در بخشهای راهبردی است؛ از فولاد تا هیدروژن و فناوریهای نوین انرژی. در غیر این صورت، یارانه و سرمایه اروپایی صرف تقویت رقبای خارجی خواهد شد.
پولِ آینده؛ یوروباند و سرمایهگذاری بزرگ
ماکرون به یک نکته مالی هم اشاره میکند: اروپا از نظر بدهی در سطح تجمیعی کماهرم است و میتواند برای سرمایهگذاری در آینده، بدهی مشترک منتشر کند. او از یوروباند و حتی شکلگیری یک خزانهداری اروپایی سخن میگوید تا بتوان در حوزههایی چون انرژی، هوش مصنوعی، دفاع و فناوریهای پیشرفته سرمایهگذاری عظیم انجام داد. به باور او، بدون سرمایهگذاری عمومی گسترده در کنار سرمایه خصوصی، اروپا در رقابت با چین و آمریکا عقب خواهد ماند.
سرعت؛ واژهای که تکرار میشود
در تمام سخنان ماکرون یک واژه تکرار میشود: سرعت. او میگوید اگر در چند ماه آینده تصمیمهای جدی گرفته نشود، ممکن است برخی صنایع برای همیشه از دست بروند. سادهسازی مقررات، اجرای سریع بستههای اصلاحی، تقویت اتحادیه بازار سرمایه، اعمال ترجیح اروپایی و ساخت اتحاد انرژی همه باید همزمان و با شتاب انجام شود. اروپا از نگاه او هنوز مزیت دارد: ثبات، حاکمیت قانون و پیشبینیپذیری. اما این مزیت بدون اقدام سریع، برای حفظ صنعت کافی نخواهد بود.
منبع: پایگاه اطلاع رسانی دولت فرانسه
انتهای پیام/ انرژی
